Als je burgerschapsonderwijs goed doet, dan ontkom je niet aan mensenrechten

Afbeelding van jeroen Bron

'Scholen vatten burgerschap vaak beperkt op en doen dit af met maatschappelijke stages en lessen in sociale omgangsvormen.' Aan het woord is Jeroen Bron, coördinator maatschappelijke thema's bij SLO, het nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling.

Onderzoek wijst uit dat een vijfde van de leraren het lastig vindt om maatschappelijk gevoelige thema's in de klas aan de orde te stellen. Jeroen Bron: 'Maar dat hoort tot de maatschappelijke opdracht van de school. Sinds 1 augustus zijn scholen wettelijk verplicht om sociale schoolveiligheid te garanderen. In de praktijk blijkt dat de aandacht daarbij vooral uitgaat naar wat te doen bij problemen, de 'genees'-kant. Maar onveilige situaties kun je voorkómen door democratisch burgerschap, waaronder ook mensenrechten, centraal te stellen.'

Leerlingen dienen daar meer over te leren en er ook mee te oefenen. Jeroen Bron vindt dat mensen- en kinderrechten nu te weinig aan de orde komen op school. 'Als er in de klas gesproken wordt over actuele issues gaat het al snel over wat de leerlingen ervan vinden. Maar het moet ook gaan over basiswaarden en vastgelegde afspraken zoals de rechten van mensen en de begrenzing daarvan. In de klas mag ruimte zijn om die ter discussie te stellen maar wel vanuit kennis over die regels.' Het oefenen met de mensen- en kinderrechten is minstens zo belangrijk. Docenten zijn daarbij doorslaggevend. 'Als zij de betekenis van kinderrechten goed beseffen, kunnen zij gericht en bewust aan kinderrechten in de klas werken. Het zou goed zijn als er in de lerarenopleiding meer aandacht voor zou zijn.'

Om docenten te ondersteunen heeft SLO in opdracht van het Ministerie van OCW de nieuwe website www.burgerschapindeschool.nl ontwikkeld over burgerschap, waaronder ook mensenrechten. 'We zijn nu bezig om het aanbod nog completer online te zetten. Er komt een lijn met herkenbare onderwerpen met doorverwijzingen. We actualiseren deze steeds.'