8 mrt2018

Internationale Vrouwendag: vrouwen hebben recht op gelijke beloning

Internationale Vrouwendag staat dit jaar in het teken van de gelijkwaardigheid van mannen en vrouwen. Zowel binnen het onderwijs, gezondheid als in het werk. Hoewel vrouwen in Nederland formeel gelijke rechten hebben, blijkt de praktijk weerbarstig. Zo bestaat al lang de verplichting om vrouwen en mannen gelijk te belonen, maar laat onderzoek van het College zien dat in de praktijk vrouwen voor hetzelfde werk gemiddeld nog altijd minder betaald krijgen.

Deze week presenteerden de SP, GroenLinks, Pvda en 50PLUS een wetsvoorstel waarmee organisaties met meer dan vijftig werknemers verplicht worden aan te tonen dat bij hen sprake is van gelijk loon voor gelijk werk. Deze organisaties moeten elke drie jaar cijfers aanleveren over het salaris van de werknemers. Wanneer er sprake is van ongelijke beloning, krijgen organisaties de tijd om dit te verbeteren, wanneer verbetering uitblijft volgen boetes. Andere landen namen al eerder wetgeving aan om ongelijke beloning tegen te gaan.

Ongelijke beloning sluipt erin

Ongelijke beloning ontstaat subtiel: het geslacht van de werknemer is bijna nooit de directe oorzaak. Directe oorzaken zijn salarisonderhandelingen en willen aansluiten bij het laatst verdiende salaris. Dat dit er wel degelijk voor zorgt dat vrouwen structureel lager worden ingeschaald dan mannen, blijkt uit onderzoek van het College.   Het college onderzocht  in een reeks van drie onderzoeken de mechanismen achter beloningsongelijkheid.

Wat doet het College?

Het College kan oordelen in een individuele gevallen of er sprake is van ongelijke beloning. Daarnaast heeft het College in drie sectoren, de verzekeringsbranche (2017), hoge scholen (2015) en bij ziekenhuizen (2011) onderzoek gedaan naar ongelijke beloning.

Vóór de drie onderzoeken van het College is slechts mondjesmaat onderzocht in hoeverre binnen Nederlandse organisaties sprake is van onrechtmatige beloningsverschillen tussen mannen en vrouwen.  De onderzoeken van het College leggen de valkuilen bloot, die vooral in het nadeel van vrouwen uitvallen.

Risico op discriminatie

Valkuilen zijn onder andere het vragen naar het laatst verdiende loon bij het aannemen van nieuwe werknemers. Ook het inschalen op basis van salarisonderhandeling in plaats van op relevante werkervaring en het bieden van arbeidsmarkttoeslagen om (schaars) personeel aan te trekken, zorgen voor ongelijke beloning. Als een werkgever het salaris hierop baseert, wil dat niet automatisch zeggen dat de werkgever iets verkeerd doet of dat er sprake is van discriminatie, maar de werkgever loopt dan wel een groter risico te discrimineren. 

Grip op Gelijk Loon

Op basis van de uitkomsten van eerder genoemde onderzoeken, startte het College november vorig jaar de campagne Grip op Gelijk Loon. Voor deze campagne ontwikkelde het College een test voor werkgevers en HR-adviseurs. Via de campagnewebsite www.mensenrechten.nl/gelijkelonen kunnen zij nagaan of ze weleens in de valkuilen van ongelijk belonen stappen. Daarnaast biedt het College een checklist en workshops aan om het beloningsbeleid neutraler in te richten.

Gelijk loon en mensenrechten

Het recht op gelijke beloning is vastgelegd in verschillende verdragen. Zo nam de International Labour Organisation al in 1951 een verdrag aan over de gelijke beloning van mannen en vrouwen voor arbeid van gelijke waarde. De EU stelde in 1957 de Verdragen van Rome vast waarin dezelfde eis staat. Dit is in nationaal recht omgezet.

In Nederland is in 1975 de Wet gelijk loon ingevoerd. Tegenwoordig staat dit in de Wet gelijke behandeling van mannen en vrouwen (WGB). In artikel 7, eerste lid, van de WGB is vastgelegd dat vrouwen en mannen voor arbeid van gelijke waarde gelijk betaald moeten worden.

Meer informatie

◀ Terug naar berichten