Dossier

Gelijke beloning m/v

Gelijke beloning m/v

Wat speelt in Nederland?

Vrouwen in Nederland verdienen nog steeds gemiddeld minder per uur dan mannen. Onderzoek naar gemiddelde salarisverschillen wijst uit dat de loonkloof ongeveer 20% bedraagt (CBS 2010). Dat betekent dat vrouwen per uur gemiddeld ongeveer 80% van het gemiddelde uurloon van mannen verdienen. Uit het onderzoek dat het College in de ziekenhuissector deed, blijkt dat vrouwen daar niet alleen gemiddeld minder verdienen, maar voor hetzelfde werk vaak ook niet hetzelfde salaris krijgen.

Gelijke beloning en de loonkloofVaak worden 'ongelijke beloning' en de 'loonkloof' in discussies door elkaar gebruikt. Terwijl het hierbij echt om twee verschillende dingen gaat.

  • Van ongelijke beloning volgens de wet is er sprake wanneer een werknemer ten opzichte van een collega van het andere geslacht minder verdient, terwijl hij/zij hetzelfde- gelijkwaardige- werk verricht. Dit wordt soms ook wel beloningsdiscriminatie genoemd.
  • De loonkloof gaat over het verschil in het gemiddelde salaris van mannen en vrouwen. De loonkloof wordt door veel meer factoren beïnvloed dan ongelijke beloning, zoals parttime werken en het feit dat het niveau van de baan waarin vrouwen werkzaam zijn veelal lager is.

Wat zegt de wet?

Het is wettelijk verboden om mannen en vrouwen ongelijk te belonen die hetzelfde werk of werk van gelijke waarde verrichten. Gelijk belonen betekent niet dat werknemers voor hetzelfde werk precies hetzelfde salaris moeten krijgen. Er kunnen goede redenen zijn om iemand meer te betalen, bijvoorbeeld omdat iemand meer relevante werkervaring heeft. Wanneer er geen goede verklaring is voor een salarisverschil tussen een man en een vrouw (die arbeid van gelijke waarde verrichten) is er sprake van ongelijke beloning.

In de Wet gelijke behandeling m/v is onder andere geregeld dat mannen en vrouwen op dezelfde manier beloond moeten worden.

In de Wet gelijke behandeling m/v is onder andere geregeld dat mannen en vrouwen op dezelfde manier beloond moeten worden. Er is al sprake van ongelijke beloning wanneer een werknemer ten onrechte minder verdient in vergelijking met een collega van het andere geslacht. Er hoeft niet aangetoond te worden dat de werkgever de werknemer minder beloont vanwege zijn of haar geslacht. Deze verminderde bewijslast is door de wetgever ingevoerd omdat het voor een werknemer die denkt benadeeld te worden bijna onmogelijk is om te achterhalen of geslacht daar een rol bij heeft gespeeld. Voor werkgevers is het daarom extra van belang om op een transparante en eerlijke wijze te belonen.

Internationale aanbevelingen

Ook internationaal wordt Nederland aangesproken op zijn verantwoordelijkheden omtrent de beloningsverschillen tussen mannen en vrouwen. Zo beval het CEDAW-comité in 2010 Nederland aan om maatregelen te nemen om de loonkloof tegen te gaan.Voor meer aanbevelingen klik hier.

Wat doet het College?

Het College belicht, beschermt, bewaakt en bevordert de mensenrechten in Nederland door advies, onderzoek, voorlichting en het individueel oordelen in het geval van discriminatie op het werk. Werknemers die denken ten onrechte minder te verdienen dan hun collega van het andere geslacht voor hetzelfde werk, kunnen voor advies contact opnemen met het College. Ook kunnen ze bij het College een verzoek om een oordeel indienen. Vaak hoeft het echter niet tot een procedure te komen. Het College heeft al vaak oordelen gegeven over dit onderwerp. Op basis van deze oordelen en uit het onderzoek naar beloning van mannen en vrouwen in algemene ziekenhuizen constateert het College een aantal veelvoorkomende valkuilen. Met deze informatie kunnen werkgevers en werknemers gemakkelijker met elkaar in gesprek gaan zodat een oordeel niet altijd nodig is.Ook werkgevers kunnen het College over hun eigen beleid een oordeel vragen. Het College oordeelt dan over (delen van) het beloningsbeleid van de werkgever. De ervaring leert dat een dergelijk oordeel werkgevers aanknopingspunten biedt om het beloningsbeleid in de toekomst te verbeteren.

Onderzoek hogescholen

Januari 2016 presenteerde het College het onderzoeksrapport over gelijke beloning van mannen en vrouwen bij Nederlandse hogescholen. Minister Jet Bussemaker neemt het eerste exemplaar van het rapport in ontvangst. Het onderzoek legt diverse valkuilen bloot die ongelijke beloning in de hand kunnen werken. Ook blijkt uit het onderzoek dat, in situaties waar onterecht te weinig geld wordt toegekend, vrouwen twee keer zoveel én twee keer zo vaak geld mislopen als mannen.

Lees meer over het onderzoek naar beloningsonderscheid op hogescholen

Onderzoek algemene ziekenhuizen

In 2011 heeft het College - toen nog Commissie Gelijke Behandeling - een grootschalig onderzoek naar gelijke beloning in de ziekenhuissector uitgevoerd. De resultaten zijn in verschillende voorlichtingsbijeenkomsten gepresenteerd aan P&O’ers en bestuurders, zowel binnen als buiten de ziekenhuissector. Het College geeft workshops over dit onderwerp aan P&O-medewerkers.Het onderzoek richtte zich op zowel ongelijke beloning als de loonkloof in de algemene ziekenhuizen. Aanleiding om in deze sector onderzoek te doen was het hoge aantal verzoeken uit deze sector over ongelijke beloning. De focus is gelegd op algemene ziekenhuizen aangezien in alle algemene ziekenhuizen dezelfde arbeidsvoorwaarden gelden. Ook worden hetzelfde functiewaarderingssysteem en hetzelfde beloningssysteem toegepast. Alle algemene ziekenhuizen vallen onder dezelfde CAO. Daarin staat helder en consequent beschreven hoe de functies op grond van hun zwaarte te waarderen. Alle ziekenhuizen koppelen het functieniveau op gelijke wijze aan dezelfde salarisschalen. Bovendien komen veel functies bij alle ziekenhuizen voor, zodat ook hierin sprake is van grote vergelijkbaarheid.Uit het onderzoek kwamen de volgende conclusies:

  • Wanneer er sprake is van ongelijke beloning tussen een man en een vrouw valt dit in tweederde van de gevallen in het nadeel van vrouwen uit.
  • Wanneer er sprake is van ongelijke beloning gaat het er meestal om dat een van de partijen ten onrechte een te hoog salaris krijgt, in veel mindere mate komt het voor dat een van de partijen te weinig krijgt.
  • Vooral in hogere functiegroepen loopt het verschil tussen mannen en vrouwen op, vaak op basis van criteria die niet van belang voor de functie zijn.

Standpunt College 

Het College vindt het van belang dat de regering maatregelen neemt om zowel werkgevers te stimuleren om loondiscriminatie te voorkomen als om zelf maatregelen te nemen om de loonkloof te verkleinen. De Inspectie SZW zou hier een rol bij kunnen vervullen door bij de reguliere inspectie van bedrijven ook te controleren op het beloningsbeleid. Over dit onderwerp heeft het College verschillende brieven naar de minister van SZW en de Tweede Kamer gestuurd.