Als je jonger bent dan 18 jaar

Als je jonger bent dan 18 jaar

Wat speelt in Nederland?

Alle kinderen die zich in Nederland bevinden hebben recht op onderwijs

Voor iedereen die jonger is dan 18 jaar gelden kinderrechten. Kinderrechten hebben betrekking op verschillende situaties. Denk aan kindermishandeling, ontwikkelingen binnen de jeugdzorg of aan uitbuiting en (het recht op) onderwijs en gezondheidszorg. Die kinderrechten zijn vastgelegd in het Internationaal Verdrag inzake de Rechten van het Kind (IVRK), dat geldt voor alle kinderen in Nederland tot 18 jaar. Deze rechten gelden ook voor kinderen zonder verblijfsrecht, voor wie deze rechten niet altijd vanzelfsprekend blijken, bijvoorbeeld voor kinderen in vreemdelingendetentie. Een belangrijk kinderrecht is het recht op onderwijs. Alle kinderen die zich in Nederland bevinden hebben recht op onderwijs. In Nederland is een Kinderombudsman die zich bezighoudt met de bescherming en bevordering van de rechten van kinderen. 

Kindermishandeling

Nog steeds worden in Nederland veel kinderen mishandeld. Uit onderzoek blijkt dat jaarlijks ruim 118.000 kinderen (0-18 jaar) in Nederland te maken hebben met kindermishandeling (Tweede Nationale Prevalentiestudie Mishandeling van kinderen en jeugdigen, 2011). Om het aantal kinderen in Nederland dat in aanraking komt met huiselijk geweld te verminderen is een wetsvoorstel ingediend dat gebruik van een meldcode voor kindermishandeling verplicht stelt voor de relevante beroepsgroepen. Naar verwachting treedt deze wet in januari 2013 in werking.

Toegang tot onderwijs

In Nederland is onderwijs een verworven recht; het is breed geaccepteerd dat alle kinderen in Nederland onderwijs krijgen en dat ouders en verzorgers hierin keuzevrijheid hebben. Kinderen met een chronische ziekte, handicap of taalachterstand hebben in Nederland nog steeds te maken met discriminatie.

Jeugdzorg

Binnen de stelselwijzigingen in de jeugdzorg spelen kinderrechten ook een rol. Decentralisatie van het jeugdbeleid moet de komende jaren vorm krijgen. Dit betekent dat de landelijke en provinciale overheid taken overhevelen naar de gemeenten. De rijksoverheid houdt echter de verantwoordelijkheid om te zorgen voor een goede kwaliteit van beleid en uitvoering. Ieder kind moet in elke gemeente op dezelfde ontwikkelingsmogelijkheden en bescherming kunnen rekenen. De staat is verantwoordelijk voor de naleving van de rechten van alle kinderen. Ook in tijden van bezuinigingen moet deze verplichting zorgvuldig door de staat worden gewaarborgd.

Wat zegt de wet?

 

Nederlandse wetgeving

De Nederlandse grondwet is uiteraard ook van toepassing op kinderen. Daarnaast is gelijkebehandelingswetgeving relevant voor minderjarigen, bijvoorbeeld als het gaat om de toegang tot onderwijs voor kinderen met een beperking. In de gelijkebehandelingswetgeving is vastgelegd dat discriminatie verboden is bij het aanbieden en afronden van onderwijs en het afnemen van toetsen. Natuurlijk zijn er ook diverse andere wetten die specifiek op kinderen van toepassing zijn.

Internationaal kader

De Verenigde Naties hebben in 1989 het Internationaal Verdrag inzake de Rechten van het Kind (IVRK) opgesteld. Nederland heeft dit verdrag geratificeerd en daarmee geldt het IVRK voor alle jongeren en kinderen in Nederland t/m 17 jaar. Naar verwachting zal het VN-Kinderrechtencomité eind 2013/begin 2014 bijeenkomen om de situatie in Nederland te bespreken. Dit gebeurt elke vijf jaar. Het Comité ontvangt daarvoor diverse rapportages vanuit Nederland waarin de naleving van het Kinderrechtenverdrag in Nederland wordt besproken.

Het Internationaal Verdrag inzake de Rechten van het Kind kent 54 artikelen over diverse onderwerpen die minderjarigen raken. Daarnaast zijn er de volgende drie facultatieve protocollen:

  1. Kinderen en gewapende conflicten,
  2. De verkoop van kinderen, kinderprostitutie en kinderpornografie,
  3. De klachtprocedure bij het verdrag.

De eerste twee protocollen zijn door Nederland ondertekend en geratificeerd. Het protocol van de klachtprocedure heeft de Nederlandse regering nog niet ondertekend.

De rechten van kinderen zijn ook opgenomen in andere verdragen, zoals het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens en het Handvest van de Grondrechten van de Europese Unie. Mensenrechtenverdragen gelden namelijk voor mensen van alle leeftijden en daarmee ook voor minderjarigen. In sommige verdragen wordt daarnaast specifiek aandacht aan kinderen besteed.

Zie hier voor een schematisch overzicht van het juridisch kader.

Internationale aanbevelingen

Nederland is door diverse VN-comités aangesproken op het hoge aantal gevallen van kindermishandeling in Nederland en de afwezigheid van een wettelijke meldplicht voor professionals die werken met kinderen.

Voor een overzicht klik hier.

Wat doet het College?

Het College bevordert, bewaakt, beschermt en belicht mensenrechten in Nederland door onderzoek, advies, voorlichting en monitoring. Ook oordeelt het College in individuele gevallen over gelijke behandeling. Klik hier voor meer informatie over de gelijkebehandelingswetgeving.

In Nederland bestaat een Kinderombudsman, waarmee het College structureel samenwerkt en afstemt. Het College zal evenals de Kinderombudsman en non-gouvernementele organisaties aan het Kinderrechtencomité rapporteren.

Waar kunt u terecht?

Voor vragen over kinderrechten kunt u terecht bij de Kinderombudsman. De Kinderombudsman controleert of de overheid de kinderrechten in Nederland naleeft. Hij doet dit ook bij private organisaties in het onderwijs, de kinderopvang, de jeugdzorg en de gezondheidszorg. 

Een aantal non-gouvernementele organisaties is verenigd in het Kinderrechtencollectief. Het Kinderrechtencollectief verzorgt een schaduwrapportage aan het Kinderrechtencomité, die is ondertekend door diverse andere organisaties.