De overheid en kinderrechten

Nederlandse jongeren weten relatief weinig van mensenrechten en het politiek bestel, zo blijkt uit verschillende onderzoeken. Van alle kinderen in Europa hebben jongeren uit Nederland het minst vaak van het Kinderrechtenverdrag gehoord. Jongeren ontbreekt het hiermee aan kennis over de betekenis van internationale basiswaarden als vrijheid, gelijkheid, non-discriminatie en respect voor ieders menselijke waardigheid waar mensenrechten op gebaseerd zijn.

Nederlandse wet

In de Nederlandse wetgeving en verschillende internationale verdragen is recht op onderwijs en het burgerschapsonderwijs opgenomen. Artikel 29 van het Kinderrechtenverdrag bepaalt dat mensenrechteneducatie onderdeel moet zijn van het onderwijs. De Nederlandse overheid is daarom verplicht om op het terrein van mensenrechteneducatie serieuze inspanningen te verrichten. De bewindslieden van het ministerie voor OCW schreven aan de Tweede Kamer dat zij de kwaliteit van het burgerschapsonderwijs willen vergroten.

Scholen besteden op dit moment incidenteel aandacht aan deze thema’s. Deze mensenrechtenprojecten zijn afhankelijk van enthousiaste docenten en actieve maatschappelijke organisaties als Amnesty International, Defence for Children en de Anne Frank Stichting. Deze organisaties ontwikkelen lesmateriaal voor scholen en geven ook zelf in heel Nederland gastlessen. Zij hebben zich gebundeld in het Platform Mensenrechteneducatie.

Burgerschapsonderwijs

Voor het primair en voortgezet onderwijs zijn daarom twee trajecten gestart. Allereerst een aanscherping van het wettelijk kader voor burgerschapsonderwijs. In maart 2018 zal een conceptwijziging van de Wet burgerschap voor internetconsultatie online staan. Ten tweede startte een proces voor de herijking van het landelijk onderwijscurriculum. Hierin krijgt burgerschap een belangrijke plek. In januari 2016 leverde het Platform Onderwijs2032 een visie op over toekomstbestendig onderwijs. Dit platform adviseerde om mensen- en kinderrechten als onderdeel van burgerschapsonderwijs op te nemen in de vaste kern van het onderwijsaanbod. In maart 2018 starten teams van docenten en scholen aan de ontwikkeling van diverse onderdelen van het curriculum, onder meer burgerschap en mens & maatschappij. Deze ontwikkelteams gaan hierover in gesprek met leerlingen, wetenschappers, thematische experts en het vervolgonderwijs. Vervolgens brengen zij hun advies uit aan het ministerie van OCW, waarna besluitvorming in de Tweede Kamer volgt.