Mensen met een (zeer) ernstige verstandelijke beperking en mensenrechten

VN-verdrag handicap

Sinds 2016 kennen wij in Nederland het VN-verdrag handicap. In het VN-verdrag staat wat de regering moet doen om te zorgen dat iedereen mee kan doen. Dit VN-verdrag zorgt dat mensen met een beperking kunnen leven als anderen. Dit verdrag geldt natuurlijk ook voor mensen met een (zeer) ernstige verstandelijke beperking.

Onderzoek naar mensen ernstige verstandelijke beperking

De laatste jaren is er veel veranderd in de zorg. Dit heeft grote invloed op mensen met een (zeer) ernstige verstandelijke beperking. Zij hebben een IQ van ongeveer tot 40 punten. Vaak zegt men dat hun ontwikkelingsleeftijd van 0 tot ongeveer 4 of 5 jaar is. Mensen met een ernstige verstandelijke beperking hebben altijd zorg nodig. Maar vaak kunnen zij niet aangeven als er problemen zijn. Het VN-verdrag handicap gaat over de mensenrechten van alle mensen met een beperking. Dus ook over mensen met een ernstige verstandelijke beperking. Daarom deden we onderzoek naar de situatie van deze mensen.

Wonen

Sommige mensen met een ernstige verstandelijke beperking wonen thuis. Als thuiswonen niet (meer) kan, dan zijn er verschillende woonvormen. Bijvoorbeeld in een zorginstelling. In Nederland zijn er veel zorginstellingen. Maar hoe zwaarder de beperking, hoe kleiner het zorgaanbod.

Waardigheid

Iedereen moet waardig kunnen leven. Dat betekent voor mensen met een ernstige verstandelijke beperking dat zij bijvoorbeeld:

  • De juiste zorg krijgen
  • Zich lichamelijk goed voelen
  • Zo weinig mogelijk ergens toe gedwongen worden
  • Erkenning krijgen
  • Recht hebben op privacy

Dit gaat niet altijd goed en dat is zorgelijk. Om waardig te kunnen leven moet er in ieder geval genoeg zorgpersoneel zijn. En de juiste hulpmiddelen en medicatie.

Zelf keuzes kunnen maken

Ook zelf keuzes kunnen maken is een mensenrecht. Bijvoorbeeld zelf kunnen kiezen wat je eet. Of welke muziek je draait. Om keuzes te maken zijn mensen met een ernstige verstandelijke beperking vaak afhankelijk van anderen. Bijvoorbeeld van het zorgpersoneel. Soms is daar geen tijd voor. Dan komt het recht om zelf keuzes te maken in gevaar.

Onderwijs en activiteiten

In het VN-verdrag handicap staat dat iedereen recht heeft op onderwijs. Sommige mensen met een ernstige verstandelijke beperking gaan naar school. Maar anderen ontwikkelen zich juist op de dagbesteding of in therapie. Activiteiten zijn voor bijna alle mensen met een ernstige verstandelijke beperking belangrijk. Er komt steeds meer aandacht voor onderwijs en activiteiten.

Meedoen aan de maatschappij

Volledig mee kunnen doen aan de maatschappij. Ook dat is onderdeel van het VN-verdrag handicap. Gelukkig heeft een groot deel van de mensen met een ernstige verstandelijke beperking familie en vrienden. Ze doen ook buitenshuis mee aan de maatschappij. Bijvoorbeeld door een activiteit te doen met mensen die geen verstandelijke beperking hebben. Niet iedereen denkt hetzelfde over buitenshuis meedoen. Sommige mensen willen of kunnen dat niet. Ook dat is hun recht. Daar moet meer onderzoek naar gedaan worden.

Informatie krijgen

De familie van mensen met een ernstige verstandelijke beperking hebben veel informatie nodig. Bijvoorbeeld over zorg, wonen en onderwijs. Maar zij merken dat zij vaak informatie tekort komen. En dat is niet goed. Want die informatie is hard nodig om goede zorg te vinden.

Toegang tot het recht

Soms gaat er iets mis in de zorg of ondersteuning die je krijgt. Of komt het zelfs voor dat je helemaal geen zorg krijgt. Dan moet je ergens terecht kunnen. Bijvoorbeeld bij een vertrouwenspersoon. Maar als dat niet helpt, moet je naar een rechter kunnen. Ook dat is een mensenrecht. Voor mensen met een ernstige verstandelijke beperking is dit niet altijd mogelijk. Dat is erg zorgelijk.

Gelijkheid

Iedereen is gelijk. En iedereen moet gelijke kansen in het leven hebben. Mensen met een ernstige verstandelijke beperking hebben niet altijd gelijke kansen. Dat hangt bijvoorbeeld af van de plek waar je woont, of je familie hebt en of er genoeg geld is.

Meer onderzoek nodig

Niet voor alle mensen met een (zeer) ernstige verstandelijke beperking zijn mensenrechten op orde. Dat blijkt uit het onderzoek. Het College voor de Rechten van de Mens wil dat er meer onderzoek komt. Dan krijgen we een completer beeld van deze groep mensen. Dat past bij het VN-verdrag handicap. Het College wil dat het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport het nieuwe onderzoek gaat doen.

Verder lezen