Mensenrechten

Foto van de Scheveningse pier met op de voorgrond strandgangers bij tekst over mensenrechten

Ook in Nederland heeft iedereen mensenrechten en de overheid hoort er voor te zorgen dat deze worden beschermd en verbeterd. Dit hebben we vastgelegd in Nederlandse wetten, in Europees verband en door internationale afspraken.

Mensenrechten voor onze bescherming

Wij hebben allemaal mensenrechten. Deze afspraken beschermen ons en hebben we overal ter wereld met elkaar gemaakt. Mensenrechten zijn er om je te beschermen tegen de macht van de overheid en te zorgen dat je kan leven in menselijke waardigheid. Zo heb je het recht om gelijk behandeld te worden, vrijheid van meningsuiting, recht op onderwijs en bijvoorbeeld het recht op een dak boven je hoofd. Deze rechten gelden voor iedereen, ongeacht ras, kleur, geslacht, godsdienst, politieke mening of afkomst. Mensenrechten zijn de basis voor alle wetgeving en beleid in Nederland.

Rol van de overheid

Wordt je bijvoorbeeld door de politie gearresteerd? Dan heb je recht op een advocaat. Altijd. Om ervoor te zorgen dat deze en andere mensenrechten voldoende beschermd zijn, kan een overheid een bepaalde verplichting worden opgelegd. Soms om iets niet te doen, maar soms ook om juist iets wél te doen. Bijvoorbeeld zorgen voor behoorlijke omstandigheden voor gevangenen. Of het beter organiseren van het onderwijs of de zorg. 

Bijna 90 mensenrechten

Er zijn bijna 90 mensenrechten. De belangrijkste 30 zijn vastgelegd in de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens (UVRM). De andere staan in verdragen van internationale organisaties zoals de Verenigde Naties, de Raad van Europa, de Europese Unie en het Bureau voor de Grondrechten (FRA). Daarnaast zijn mensenrechten vastgelegd in de Nederlandse Grondwet.

Je hebt bijvoorbeeld ‘burgerrechten en politieke rechten’ dit zijn de klassieke mensenrechten. Denk aan ons kiesrecht, de vrijheid van meningsuiting en godsdienst. Maar ook het recht op gelijke behandeling, het recht om niet gediscrimineerd te worden en het recht op privacy. Een aantal mensenrechten beschermen kwetsbare groepen. Er zijn bijvoorbeeld rechten voor vrouwen, kinderen en vluchtelingen. En ook arrestanten en gedetineerden hebben specifieke mensenrechten.

Er zijn daarnaast sociale, economische, culturele en collectieve mensenrechten. Je hebt bijvoorbeeld recht op een behoorlijke levensstandaard, onderwijs en gezondheid. Maar ook het auteursrecht en het recht om je eigen taal te spreken.

Foto van zetels in de Tweede Kamer bij tekst over mensenrechten

Welke mensenrechten zijn er?

Ook in Nederland gelden mensenrechten voor iedereen. Daarom zijn afspraken hierover vastgelegd in de Nederlandse en Europese wetgeving en in verdragen van de Verenigde Naties.

Bekijk alle mensenrechten

Vragen over mensenrechten

Heb je het idee dat jouw mensenrechten worden geschonden? Je leeft bijvoorbeeld in armoede of hebt het idee dat er buitensporig geweld is gebruikt door de politie. Jouw kind krijgt geen onderwijs of er is geen gepaste zorg beschikbaar. Je kan hiervoor bij het College om advies vragen en jouw verhaal melden.

Op basis van jouw ervaring denken we met je mee wat je het beste kan doen of waar je terecht kan. Een melding heeft altijd zin. Het College is namelijk toezichthouder op de mensenrechtensituatie in Nederland. Met jouw melding krijgen wij een goed overzicht van discriminatie en de mensenrechtensituatie in Nederland. Wij nemen jouw melding mee in onze gesprekken met de overheid, werkgeversorganisaties en andere partijen die invloed hebben op het terugdringen van discriminatie en het verbeteren van de mensenrechtensituatie in Nederland.

Je kunt geen procedure starten voor een oordeel over andere mensenrechten dan discriminatie.

Wil je iets kwijt over dit onderwerp?