Geen discriminatie bij Finvita overlijdensrisicoverzekering

29 januari 2014 - Laatste update 26 januari 2016

Regelmatig rijst de vraag of de postcode het uitgangspunt mag zijn bij het vaststellen van premies of het toekennen van hypotheken. Discussie in de Tweede Kamer over postcodediscriminatie bij de Finvita overlijdensrisicoverzekering was voor ontwikkelaar Dazure aanleiding om het College voor de Rechten van de Mens om advies te vragen. Dazure wil weten of de wijze waarop zij de premie berekent leidt tot discriminatie van mensen met een laag inkomen en van mensen van niet-westerse afkomst.

Geen discriminatie bij Finvita overlijdensrisicoverzekering

Advies

Het College stelt vast dat de premie wordt gebaseerd op het gemiddelde inkomen in het postcodegebied waar de verzekerde woont. Reden is dat de hoogte van het inkomen een indicatie geeft van iemands levensverwachting. Als sprake is van een laag gemiddeld inkomen betaalt een verzekerde meer premie voor dezelfde verzekering dan bij een hoog gemiddeld inkomen. Het College concludeert dat dit niet leidt tot discriminatie van mensen met een laag inkomen en/of van mensen van niet-westerse afkomst.

Toelichting op het advies

Een overlijdensrisicoverzekering dekt het risico op betalingsproblemen voor nabestaanden bij overlijden van de verzekerde. Vaak is deze gekoppeld aan een hypotheek. Dazure baseert de hoogte van de premie op iemands postcode, leeftijd, gezondheid, rookgedrag en body mass index (bmi). Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) houdt van alle postcodegebieden in Nederland bij hoe hoog het gemiddelde inkomen is. Hoe hoger het gemiddelde inkomen, hoe lager de premie. Omdat uit wetenschappelijke studies blijkt dat mensen met een hoger inkomen langer leven dan mensen met een lager inkomen, is er een grotere kans dat mensen met een lager inkomen overlijden tijdens de looptijd van de verzekering. Door de premie af te stemmen op het inkomen en daarmee op de levensverwachting, wil Dazure een verzekering aanbieden tegen een zo laag mogelijke premie, die zo eenvoudig mogelijk af te sluiten is.

Discriminatie?

Discriminatie op grond van inkomen is niet verboden. De wijze van vaststellen van de premie heeft wel tot gevolg dat mensen van niet-westerse afkomst vaker een hogere premie moeten betalen voor de verzekering dan mensen van Nederlandse afkomst. Uit gegevens van het CBS blijkt namelijk dat mensen van niet-westerse afkomst vaker in een postcodegebied wonen waar het gemiddelde inkomen laag is. Door de premie deels te baseren op de postcode van de verzekerde, benadeelt Dazure dan ook mensen van niet-westerse afkomst. Het College concludeert dat deze vorm van indirect onderscheid niet is verboden, omdat Dazure de postcode niet gebruikt om mensen uit te sluiten. Dazure verkrijgt informatie over de kans dat zij tijdens de looptijd van de verzekering overlijden en dat het verzekerde bedrag moet worden uitgekeerd. Aangezien een overlijdensrisicoverzekering precies dat risico dekt, betalen zij meer premie. Dit past bij het karakter van verzekeringen. Daarbij is van belang dat de premieverschillen in redelijke verhouding staan tot het verschil in levensverwachting tussen de verschillende groepen en dat er geen alternatief is voor het gebruik van de postcode van de verzekerde dat minder discriminerend en even praktisch is.

Lees het advies en de samenvatting

Voor de redactie

College voor de Rechten van de Mens, Marysha Molthoff, perswoordvoerder, tel. 030 - 888 3 888 of 06 – 48 13 00 42, e-mail m.molthoff@mensenrechten.nl, www.mensenrechten.nl.

College voor de Rechten van de Mens

Het College voor de Rechten van de Mens is het nationale mensenrechteninstituut, een onafhankelijke toezichthouder op mensenrechten in Nederland. Het College is bij wet ingesteld en beschermt, bevordert, bewaakt en belicht mensenrechten door middel van onderzoek, advies en voorlichting. Dit geldt zowel voor Europees Nederland als voor Caribisch Nederland: de eilanden Bonaire, St.Eustatius en Saba. Het College voor de Rechten van de Mens ziet ook toe op de naleving van de gelijkebehandelingswetgeving en in individuele gevallen oordeelt het of iemand gediscrimineerd is op het werk, in het onderwijs of als consument.

Wat zijn mensenrechten?

Mensenrechten zijn rechten die gelden voor ieder mens in Nederland. Ze beschermen ons tegen de macht van de staat en zorgen ervoor dat een mens in waardigheid kan leven. Zo heb je bijvoorbeeld recht op een vrije mening, onderwijs, genoeg te eten en een dak boven je hoofd. Die rechten zijn vastgelegd in de Grondwet en internationale verdragen.