Nederland op vingers getikt door VN-Comité tegen Foltering

4 juni 2013 - Laatste update 27 januari 2016

Het VN-Comité tegen Foltering heeft Nederland opgeroepen om het regime in vreemdelingendetentie aan te passen aan het doel van de detentie en het niet langer te baseren op het strafrechtelijke regime. Ook moet de Nederlandse overheid gebruik maken van alternatieven voor vreemdelingendetentie. Dat staat in de aanbevelingen die Nederland van het Comité op 28 mei jl. heeft ontvangen. De aanbevelingen zijn gebaseerd op een dialoog tussen het Comité en de Nederlandse regering over de implementatie van het VN-Verdrag tegen foltering en andere wrede, onmenselijke of onterende behandeling of bestraffing in Nederland.

Nederland op vingers getikt door VN-Comité tegen Foltering

De aanbevelingen van het Comité gaan niet alleen over vreemdelingendetentie, maar ook over het beleid ter bestrijding van mensenhandel, voorlopige hechtenis en gedwongen opnames in de geestelijke gezondheidszorg. Het Comité uitte ook haar zorgen over ontwikkelingen als automatische grensdetentie op Schiphol en het detineren van mogelijk minderjarige migranten. Als minderjarigheid nog niet is vastgesteld dan neemt de Nederlandse overheid het risico dat minderjarigen vast komen te zitten. Dit staat op gespannen voet met het VN-Kinderrechtenverdrag.

Het Comité vroeg bij enkele onderwerpen ook specifiek aandacht voor de situatie in Caribisch Nederland, zoals bij het recht op rechtsbijstand voorafgaand aan politieverhoor, waar enkele praktische bezwaren bij geconstateerd zijn: zo zien verdachten op Sint Eustatius vaak af van hun recht op rechtsbijstand zonder dat zij een advocaat gezien hebben en moet het gesprek tussen advocaat en verdachte op de eilanden vaak telefonisch gevoerd worden, waardoor niet altijd gegarandeerd kan zijn dat er sprake is van een privé-gesprek.

Inbreng College

Het College voor de Rechten van de Mens heeft het Comité in april jl. geïnformeerd over de mensenrechtensituatie in Nederland. Ook heeft het College in mei jl. met het Comité gesproken. Het College heeft onder andere benadrukt dat het regime voor vreemdelingendetentie moet worden aangepast en dat gewaarborgd moet worden dat vreemdelingen niet worden teruggestuurd naar een land waar zij dreigen te worden gemarteld. Daarnaast wees het College op het belang van de toepassing van voorlopige hechtenis in het strafrecht als laatste redmiddel, omdat daarbij mensen worden opgesloten die nog niet veroordeeld zijn. Die beslissing om iemand in voorlopige hechtenis te zetten moet dan ook goed gemotiveerd worden, zodat duidelijk is wat de redenen hiervoor zijn. Ook vroeg het College in het bijzonder aandacht voor het gebrek aan informatie over de implementatie van het verdrag in Caribisch Nederland.

Procedure

Het VN-Comité tegen Foltering monitort de implementatie van het VN-Verdrag tegen foltering en andere wrede, onmenselijke of onterende behandeling of bestraffing. Nederland, sinds 1989 partij bij het verdrag, moet om de vier jaar rapporteren over de voortgang met implementatie. Ook andere stakeholders, waaronder het College voor de Rechten van de Mens, kunnen het Comité van informatie voorzien. Alle informatie uit die rapportages vormt de basis voor een constructieve dialoog tussen Nederland en het Comité, waarbij wordt gekeken naar wat er goed gaat en waar nog verbetering mogelijk is. Het Comité formuleert naar aanleiding van die dialoog aanbevelingen.

Nederland moet nu voor 31 mei 2014 reageren op enkele specifieke aanbevelingen van het Comité, in een zogenaamde follow-upprocedure. Daarbij moet de regering specifiek aangeven wat het heeft gedaan om het recht op rechtsbijstand bij politieverhoor te garanderen en verbeteren; onafhankelijk en effectief onderzoek doen naar incidenten in gevangenissen, met name op Aruba en Curaçao; en statistieken leveren over de (strafrechtelijke) afhandeling van klachten over slechte behandeling door bijvoorbeeld gevangenispersoneel. Ook zal Nederland follow-upinformatie moeten aanleveren over vreemdelingendetentie en gedwongen opname in de geestelijke gezondheidszorg.

Meer informatie

College voor de Rechten van de Mens, Marysha Molthoff perswoordvoerder, tel. 030 - 888 3 888 of 06 48 13 00 42, e-mail m.molthoff@mensenrechten.nl , mensenrechten.nl