Onderwijsinstellingen discrimineren leerling en student

28 maart 2014 - Laatste update 27 januari 2016

In Nederland gelden verschillende wetten en regels, zodat ook mensen met een beperking kunnen deelnemen aan de samenleving. Toch lukt dit in de praktijk lang niet altijd. Dit blijkt ook weer uit drie uitspraken van het College voor de Rechten van de Mens. Het College oordeelt dat drie onderwijsinstellingen hun leerling of student discrimineren door geen of onvoldoende aanpassingen te regelen voor toetsen en examens. Het College behandelt regelmatig zaken over discriminatie in het onderwijs vanwege een handicap of chronische ziekte. In 2013 deed het College 18 uitspraken, waarvan 5 over het ontbreken van aanpassingen bij toetsen en examens. Het College merkt dat onderwijsinstellingen lang niet altijd op de hoogte zijn van de plichten die zij hebben ten aanzien van leerlingen en studenten met een beperking.

Onderwijsinstellingen discrimineren leerling en student

De drie zaken leidde tot de volgende uitspraken:

  • Stichting Carmelcollege discrimineert een leerling met ernstige dyslexie door niet toe te staan dat hij digitale woordenboeken gebruikt bij het eindexamen. Het College voor Examens staat het gebruik van digitale woordenboeken niet toe, waarop ook de school het gebruik weigert. Het College ziet het dilemma van de school die zich gebonden acht aan het oordeel van het CvE, maar oordeelt dat digitale woordenboeken een geschikte en noodzakelijke aanpassing zijn voor de leerling (oordeel 2014-37).
  • Stichting Zuyd Hogeschool discrimineert een studente met dyslexie door onvoldoende aanpassingen te regelen bij het afnemen van tentamens. De school weet vanaf het begin van de opleiding dat de vrouw vanwege haar dyslexie aanpassingen nodig heeft, maar komt pas vlak voor de tentamens in actie. Volgens de school zijn alle docenten op de hoogte, maar de afspraken zijn nergens vastgelegd en in de praktijk gaat het niet goed (oordeel 2014-36).
  • Stichting Vakexamens voor de Particuliere Beveiligingsorganisaties discrimineert een man met Cerebrale Parese (bewegingsstoornis) door niet te onderzoeken of het examen aangepast kan worden. De stichting wijst het eerste verzoek van de man direct af. Na het tweede verzoek staat de stichting één aanpassing toe en één niet, maar spreekt niet met de man en kijkt ook niet welke aanpassingen wel mogelijk zijn (oordeel 2014-35).

Recht op een aanpassing

Onderwijsinstellingen mogen leerlingen en studenten met een beperking niet discrimineren. Dit geldt voor het hele onderwijstraject: van inschrijving, het volgen van lessen, toegang tot bijvoorbeeld computers en de bibliotheek, het afnemen van toetsen en examens tot de diploma-uitreiking. Dit vergt soms extra inspanning van scholen, maar hoeft lang niet altijd ingewikkeld te zijn. De onderwijsinstelling moet actief onderzoeken wat een geschikte aanpassing is. Een aanpassing vereist altijd maatwerk. Ook als het gaat om een aanpassing voor een toets of examen.

Voor de redactie

College voor de Rechten van de Mens, Barbara Bos, perswoordvoerder, tel. 030 - 888 3 888 of 06 – 48 13 00 42, e-mail b.bos@mensenrechten.nl, mensenrechten.nl.

College voor de Rechten van de Mens

Het College voor de Rechten van de Mens is een onafhankelijke toezichthouder op mensenrechten in Nederland. Het College is bij wet ingesteld en beschermt, bevordert, bewaakt en belicht mensenrechten door middel van onderzoek, advies en voorlichting. Dit geldt zowel voor Europees Nederland als Caribisch Nederland: de eilanden Bonaire, St.Eustatius en Saba. Het College voor de Rechten van de Mens ziet ook toe op de naleving van de gelijkebehandelingswetgeving en in individuele gevallen oordeelt het of iemand gediscrimineerd is op het werk, in het onderwijs of als consument.

Wat zijn mensenrechten?

Mensenrechten zijn rechten die gelden voor ieder mens in Nederland. Ze beschermen ons tegen de macht van de staat en zorgen ervoor dat een mens in waardigheid kan leven. Zo heb je bijvoorbeeld recht op een vrije mening, onderwijs, genoeg te eten en een dak boven je hoofd. Die rechten zijn vastgelegd in de Grondwet en internationale verdragen.