Ongelijke beloning voor vrouwen: nog steeds een probleem

12 september 2016 - Laatste update 12 september 2016

Vrouwen op de Nederlandse arbeidsmarkt krijgen voor hetzelfde werk nog steeds minder betaald dan mannen. Dit blijkt onder meer uit een onderzoek dat is uitgevoerd in opdracht van de Landelijke Vereniging van Vrouwelijke Hoogleraren. Dit onderzoek wijst uit dat vrouwen die dezelfde functie bekleden als mannen en dezelfde leeftijd hebben, per maand gemiddeld € 53 minder verdienen dan hun mannelijke collega’s. Bovendien ontvangen vrouwelijke wetenschappers minder vaak een toelage dan mannelijke wetenschappers die dezelfde functie bekleden.

Ongelijke beloning voor vrouwen: nog steeds een probleem

Onderzoeken College

Ook uit onderzoeken van het College voor de Rechten van de Mens (naar hogescholen en ziekenhuizen) is gebleken dat ongelijke beloning van vrouwen nog steeds voorkomt in Nederland. Deze onderzoeken laten zien dat werkgevers meestal niet de intentie hebben om ongelijk te belonen. Als het om beloning gaat, passen zij criteria toe die tot ongelijke beloning leiden en zelfs tot discriminatie kunnen leiden. Voorbeelden van zulke criteria zijn:

  • het aanvangssalaris bepalen op basis van salarisonderhandeling in plaats van op relevante werkervaring;
  • het maken van afspraken buiten salarisschalen om;
  • bij de inschaling aansluiting zoeken bij het laatstgenoten salaris, zonder te kijken of de vorige functie aansluit op de huidige;
  • geen of onvoldoende geld toekennen bij bevordering.

Wat zegt de wet?

Het is wettelijk verboden om mannen en vrouwen ongelijk te belonen als zij hetzelfde of gelijkwaardig werk doen. Bij ongelijke beloning is sprake van discriminatie op grond van geslacht. Dit is niet alleen in strijd met de nationale wetgeving, maar levert ook een schending op van het mensenrecht om gelijk behandeld te worden. Het recht om gelijk behandeld te worden is een onderliggend beginsel van alle mensenrechtenverdragen.

Ongelijke beloning en loonkloof niet hetzelfde

In discussies wordt ongelijke beloning en loonkloof vaak door elkaar gebruikt, terwijl het hierbij niet om hetzelfde gaat.Van ongelijke beloning is sprake wanneer een werknemer ten opzichte van een collega van het andere geslacht minder verdient, terwijl zij hetzelfde werk verrichten. Dit wordt soms ook beloningsdiscriminatie genoemd.De loonkloof gaat over het verschil in het gemiddelde salaris van mannen en vrouwen. De loonkloof wordt door meer factoren beïnvloed dan ongelijke beloning. Een loonkloof kan bijvoorbeeld ontstaan doordat meer vrouwen in deeltijd of op een lager functieniveau werken.In zijn onderzoeken en bij het behandelen van zaken kijkt het College of er sprake is van ongelijke beloning en niet naar de loonkloof.

Internationale aanbevelingen

Internationaal wordt Nederland aangesproken op zijn verantwoordelijkheid om beloningsverschillen tussen mannen en vrouwen aan te pakken. Zo heeft het VN comité dat toezicht houdt op naleving van het Vrouwenverdrag in 2010 Nederland aanbevolen om maatregelen te nemen om de loonkloof tegen te gaan.

Wetsvoorstel bevordering gelijke beloning

De Tweede Kamer behandelt een initiatief wetsvoorstel van Kamerlid Yücel dat ongelijke beloning moet tegengaan. Dit wetsvoorstel beoogt ondernemingsraden meer bevoegdheden te geven op het terrein van beloning. Daarnaast verplicht het ondernemingen in hun jaarverslagen aandacht te besteden aan de beloningsverhoudingen tussen mannen en vrouwen.

Standpunt College

Het wetsvoorstel van Yücel is een stap in de goede richting, maar niet voldoende. Er gebeurt op dit moment te weinig om ongelijke beloning aan te pakken. Het is van belang werkgevers erop te wijzen dat ongelijke beloning in alle sectoren (en dus waarschijnlijk ook bij hen) voorkomt. Ook moeten zij bewust worden gemaakt van de valkuilen die tot ongelijke beloning leiden. Bijvoorbeeld door het geven van voorlichting en trainingen. Als werkgevers de valkuilen kennen, kunnen zij beleid ontwikkelen om ongelijke beloning tegen te gaan. De regering zou -eventueel samen met andere organisaties- voor deze bewustwording moeten zorgen. Ook zou de regering moeten stimuleren dat bedrijven maatregelen nemen tegen ongelijke beloning en dit moeten monitoren.

Meer informatie

LNVH rapport 2016 “Financiële Beloning van Mannen en Vrouwen in de Wetenschap”

Initiatief wetsvoorstel Yücel

Onderzoek College 2015 ‘Verdient een man meer? Gelijke beloning van mannen en vrouwen bij hogescholen’

Onderzoek College 2011‘Onderzoek en oordeel Gelijke beloning van mannen en vrouwen bij de algemene ziekenhuizen in Nederland’

Women inc. streeft naar 0 procent loonverschil

Input College aan VN-comité dat toeziet op het Vrouwenverdrag

In de media

Financieel Dagblad 7 september 2016

NOS 5 september 2016