Uitspraak EHRM

22 november 2012 - Laatste update 27 januari 2016

Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens heeft op donderdag j.l. uitspraak gedaan in de zaak die de Telegraaf had voorgelegd tegen Nederland wegens onder meer schending van de vrijheid van meningsuiting. In de uitspraak stelt het Europees Hof dat Nederland het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens heeft geschonden door de journalistieke bronbescherming aan te tasten.

Uitspraak EHRM

In 2006 publiceerde de Telegraaf artikelen over de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) waar vertrouwelijke stukken aan ten grondslag lagen. Daarop werden enkele maatregelen genomen tegen de Telegraaf. Zo werd de krant bevolen om de originele documenten te overhandigen. Dat weigerde de Telegraaf, omdat op de documenten DNA-materiaal en vingerafdrukken te vinden zouden zijn waarmee de bron van de documenten achterhaald kon worden. Ook zijn de twee journalisten die de artikelen schreven enige tijd door de AIVD afgeluisterd en geobserveerd.

Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens zegt in zijn uitspraak dat het afluisteren en observeren van journalisten met het specifieke doel om hun bronnen te achterhalen erg ver gaat, en dat daarom vooraf toestemming nodig is van een onafhankelijke rechter of toezichtsorgaan. Die toestemming was in deze zaak door de Minister gegeven. Daarnaast vindt het Hof dat het bevel om de documenten te overhandigen onnodig was. Daarom concludeert het Hof dat de Nederlandse overheid niet genoeg gedaan heeft om de bronnen van de journalisten te beschermen.

Het mensenrecht: vrijheid van meningsuiting

Bronbescherming van journalisten wordt beschermd onder het recht op vrijheid van meningsuiting. Journalisten spelen een belangrijke rol als 'publieke waakhond': ze informeren het publiek over misstanden in de samenleving. Om hun werk goed te kunnen doen, is het belangrijk dat bronnen niet bang zijn om die journalisten van juiste informatie te voorzien. Journalisten hebben daarom een vergaande bevoegdheid om de identiteit van zijn bronnen te beschermen. Die bevoegdheid kan wel afgewogen worden tegen andere belangen, zoals de staatsveiligheid.

De uitspraak is nog niet definitief: beide partijen hebben nog drie maanden om te vragen of de Grote Kamer van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens naar de zaak wil kijken.

De volledige uitspraak in de zaak Telegraaf Media Nederland Landelijke Media B.V. en anderen tegen Nederland is op deze pagina te lezen.