Op school

Diverse studenten zitten in een auditorium bij de tekst mensenrechten op school

Hoort iedereen erbij op school en mag iedereen meepraten en meedoen? Hoe divers is de samenstelling van leerlingen en docenten op school? Hoe bespreek je nieuws dat mensenrechten raakt in de klas? Als docent heb je veel te maken met mensenrechten. Maar ook als school moet je bepalen hoe je omgaat met thema’s als diversiteit, burgerschap en sociale veiligheid.

Waarom is het belangrijk om les te krijgen over mensenrechten?

Mensenrechten gelden altijd en voor iedereen. Ze zijn gebaseerd op basiswaarden als vrijheid, gelijkheid en respect voor elkaar. Door op school over mensen- en kinderrechten te leren, kunnen leerlingen deze in het dagelijks leven herkennen. Ze leren dan als het ware te kijken door een mensenrechtenbril en van daaruit te handelen. Zo leren kinderen hoe ze later als volwassenen mee kunnen doen in onze democratische rechtsstaat. Dit is niet alleen een kwestie van weten maar ook en vooral van oefenen en ervaren. 

Waarom maakt het College educatief materiaal?

Het College voor de Rechten van de Mens houdt zich bezig met mensenrechten in Nederland. Het College heeft als taak om te stimuleren dat docenten en schoolleiders aandacht hebben voor mensenrechten. Daarom biedt het aan docenten en schoolleiders drie gratis hulpmiddelen aan om de school mensenrechtenproof te maken. Een school die vanuit mensenrechten denkt en werkt, kan veel onderwijsthema’s met elkaar verbinden en dat maakt het bijvoorbeeld ook makkelijker om lastige maatschappelijke onderwerpen in de klas te bespreken. 

Voor primair onderwijs: lessen over burgerschap en mensenrechten

Het College heeft samen met Kwintessens een lessenserie ontwikkeld waarmee ook jonge kinderen aan de slag kunnen met burgerschap en mensenrechten . Door middel van kleurrijke animaties van boerderijdieren  en filmpjes leren kinderen vragen te stellen bij allerlei dagelijkse situaties: waarom zou je iedereen mee laten doen? Mag iedereen naar school en wie zorgt er eigenlijk voor de school? Waarom zijn mensen- en kinderrechten belangrijk? Voor zowel onder-, midden- als bovenbouwdocenten staan vijf lessen klaar. 

Voor primair en voortgezet onderwijs: de Toolbox Mensenrechten op school

In de Toolbox Mensenrechten op school vinden docenten en schoolleiders middelen om mensen- en kinderrechten stap voor stap vorm te geven: vakinhoudelijk, didactisch en pedagogisch. Binnen en buiten de klas. En ook, zo mogelijk, in een schoolbrede en structurele aanpak. Die levert namelijk het meeste op. Aan de hand van reflectievragen, schoolvoorbeelden, informatie en werkvormen kan de docent praktisch aan de slag. 
 

Sfeerbeeld bij tekst Toolbox voor Mensenrechten op School

Toolbox Mensenrechten op School

Lees meer over de Toolbox Mensenrechten op School

Voor het voortgezet onderwijs: werkvormen over huisvesting en godsdienstvrijheid

Het College ontwikkelde samen met het bureau Common Ground twee nieuwe werkvormen om leerlingen uit het voortgezet onderwijs na te laten denken over de betekenis van het recht op huisvesting en op de vrijheid van godsdienst of levensbeschouwing. Ze zijn direct in een lesuur te gebruiken en bieden daarnaast ook nog verdieping.

Voor het mbo

In 2015 zijn de wettelijke regels voor het burgerschapsonderwijs in het mbo aangescherpt. Vanaf schooljaar 2016-2017 zijn mbo-instellingen verplicht om het kritisch denken van studenten te bevorderen en hierbij aandacht te schenken aan mensenrechten. Het College kan hier met scholen en docenten verdere invulling aan geven. Dit doen we onder andere door samen te werken met verschillende partijen die met de burgerschapsagenda bezig zijn.

Onderwijsprofessionals en mensenrechten

Als docent heb je dagelijks te maken met onderwerpen die raken aan mensenrechten. Maar ook op andere terreinen binnen de school spelen mensenrechten, soms ongemerkt, een belangrijke rol. Denk bijvoorbeeld aan een onderwerp als gelijke beloning van mannen en vrouwen of het inzetten van mensen met een arbeidsbeperking. 

Trainingen 

Het College biedt verschillende trainingen over mensenrechten aan professionals. Neem contact op met het College om te zien wat de mogelijkheden zijn. 
 

Sfeerbeeld kinderen in een fontein bij de tekst rol van de overheid bij kinderrechten

Rol van de overheid bij kinderrechten

Nederlandse jongeren weten relatief weinig van mensenrechten en het politiek bestel, zo blijkt uit verschillende onderzoeken. Van alle kinderen in Europa hebben de Nederlandse het minst vaak van het Kinderrechtenverdrag gehoord.

Bekijk de rol van de overheid bij kinderrechten

Onderzoek lerarenopleidingen

Het is heel belangrijk dat leraren in opleiding zich bewust zijn van mensenrechten en de rol die deze op school kunnen spelen. Daarom onderzoeken wij ook hoe dit binnen lerarenopleidingen aandacht kan krijgen en hoe we dit samen beter kunnen integreren in de lerarenopleidingen. Hierbij kijken we naar kennisbanken, onderwerpen en vakgebieden in de opleidingen die op natuurlijke wijze aansluiten bij mensenrechteneducatie of waarvoor mensenrechteneducatie een meerwaarde kan zijn. Denk aan de rechten van het kind, burgerschap en het persoonlijk meesterschap van de leraar, met thema’s als de rol en plichten van de leraar, besef van eigen identiteit(en), waarden en normen, bewustwording van eigen vooroordelen en stereotypen.

Wil je iets kwijt over dit onderwerp?