Participatie op lokaal niveau (provincies, gemeenten en waterschappen)

Het VN-verdrag handicap gaat uit van een sociaal model dat gericht is op het wegnemen van obstakels die mensen met een beperking verhinderen om daadwerkelijk aan de samenleving deel te nemen. Ervaringsdeskundigheid is daarbij een sleutelwoord. Lees meer in hoofdstuk 1 van de jaarlijkse rapportage 2020 of bekijk de video ‘Van Medisch Model naar sociaal model’ van Mari Sanders. De verdragsverplichting voor de participatie van mensen met een beperking geldt ook voor lokale overheden. Dat volgt uit het Nederlandse staatsrecht. Onderstaande tips kunnen je ondersteunen in het opvolgen van deze verplichting. 

Tip 1: Duurzame verwevenheid in beleidscycli 

Een belangrijke verplichting van het VN-verdrag handicap is: betrek mensen met een beperking, in een vroeg stadium, bij het opstellen van beleid. Daarom is het belangrijk dat een provincie of gemeente regels heeft over hoe je ervaringsdeskundigen betrekt en dat hiervoor een duurzame infrastructuur wordt ingericht. Als die er nog niet is bij jouw overheid, kun je daar aandacht voor vragen. 

Tip 2: Begin tijdig met het betrekken van mensen met een beperking en hun organisaties 

Het is belangrijk volgens het VN-comité dat mensen met een beperking ook aan het begin van een nieuw traject betrokken worden en niet alleen als een nieuw beleidsvoorstel al in een vergevorderd stadium is. 

Tip 3: Denk aan toegankelijkheid, terugkoppeling en diversiteit als je jouw overheidsonderdeel wilt laten voldoen aan het VN-verdrag 

Waarborg de volgende randvoorwaarden voor participatie van mensen met een beperking en hun representatieve organisaties bij de totstandkoming van wetten, regelgeving  en beleid, van de voorfase tot de implementatiefase: 

  • Fysieke en digitale toegankelijkheid (Kun je met een rolstoel terecht in de zaal van het overleg? Worden de vergaderstukken in toegankelijke pdf’s verstuurd? Is de taal eenvoudig en toegankelijk waar dat kan?); 

  • Terugkoppelen van wat je doet met de inbreng van/door mensen met een beperking; 

  • Zorg voor diversiteit van mensen met beperkingen: er zijn mensen met verschillende soorten langdurige beperkingen (lichamelijk, verstandelijk, psychosociaal en zintuigelijk) en het VN-comité handicap heeft ook het belang genoemd om mensen uit verschillende bevolkingsgroepen en van alle leeftijden te betrekken; het verdrag noemt in het bijzonder vrouwen (artikel 6) en kinderen met een beperking (artikel 7). 

Tip 4: Structurele adviespositie voor representatieve organisaties 

Misschien heeft jouw gemeente een lokale inclusieagenda of een platform voor het sociaal domein. Maar hoe zijn mensen met een beperking daarin vertegenwoordigd? Het College ziet dat het daarmee niet steeds zo goed gesteld is. Vandaar de aanbeveling om te werken aan een structurele adviespositie voor (lokale) representatieve organisaties zoals ‘gehandicaptenplatforms’. 

Tip 5: Passende vergoeding  

Ervaringsdeskundigheid is een deskundigheid als iedere andere deskundigheid. Biedt daarom naast vergoeding van reiskosten een passende vergoeding als je om overleg vraagt met zelfstandige ervaringsdeskundigen. Bijvoorbeeld aan de hand van de handreiking ‘Vergoedingen voor de inzet van ervaringsdeskundigheid’ vastgesteld door de Patiëntenfederatie. Denk ook aan maatwerk. 

Heb jij zelf nog tips?  

Neem contact met ons op via info@mensenrechten.nl 

Meer informatie