Sfeerbeeld van een werkplek

Werk

Als je een beperking hebt is het in Nederland lastig om een baan te vinden of te houden. Soms is er sprake van discriminatie. Soms hebben werkgevers vooroordelen over mensen met een beperking. Ze denken dat zij minder productief zijn of een hoger ziekteverzuim hebben. Of gaan ze ervan uit dat iemand met een beperking bepaalde werkzaamheden niet kan uitoefenen. 

Werk

Als je een beperking hebt is het in Nederland lastig om een baan te vinden of te houden. Soms is er sprake van discriminatie. Soms hebben werkgevers vooroordelen over mensen met een beperking. Ze denken dat zij minder productief zijn of een hoger ziekteverzuim hebben. Of gaan ze ervan uit dat iemand met een beperking bepaalde werkzaamheden niet kan uitoefenen. 

Participatie- en Quotumwet

Op 1 januari 2015 is de Participatiewet in werking getreden en op 1 mei 2015 de Wet banenafspraak en quotum arbeidsbeperkten (Quotumwet). Deze wetten moeten werkgevers stimuleren mensen met een beperking in dienst te nemen. In de private sector moeten de komende tien jaar 100.000 extra banen komen. Daarnaast moet de overheid in de publieke sector voor 25.000 extra banen zorgen. Als blijkt dat de afgesproken aantallen niet worden gehaald, kunnen werkgevers een boete krijgen.

Het doel van de wetten is in lijn met het VN-verdrag handicap. Wel wijst het College op het risico dat een bepaalde groep van mensen met een beperking buiten de boot valt. Mensen die niet via het UWV en de sociale werkvoorziening werken of een uitkering ontvangen, lopen het risico om minder snel aan het werk te komen.

Van verschillende kanten komen er signalen dat de Participatiewet onvoldoende mensen met een beperking aan het werk helpt. Bedrijven zouden geen mensen met een beperking willen aannemen die niet tot de doelgroep van de Participatiewet behoren, omdat zij anders het quotum niet kunnen halen. Het College dringt daarom aan om de uitwerking van de Participatiewet tussentijds te evalueren en zo nodig maatregelen te nemen om de doelgroep van mensen met een beperking te verruimen.

Wet gelijke behandeling

Een werkgever mag sollicitanten of werknemers niet discrimineren vanwege hun beperking. Hetzelfde geldt voor uitzendbureaus en werving- en selectiebureaus. Het verbod op discriminatie is neergelegd in de Wet gelijke behandeling op grond van handicap of chronische ziekte (WGBH/CZ). Dit verbod geldt voor het gehele terrein van arbeid zoals de sollicitatie, opleidingsmogelijkheden en arbeidsvoorwaarden. De wet beschermt iedereen met een beperking die belemmeringen op het terrein van de arbeid ondervindt.

Werkgevers moeten sollicitanten op basis van de functie-eisen beoordelen. Of iemand een beperking heeft, mag hierbij geen rol spelen. Werkgevers mogen er niet zomaar vanuit gaan dat een beperking de sollicitant ongeschikt maakt. Hiervoor moeten zij eerst nader onderzoek doen. Alleen als de werknemer wezenlijke taken uit de functie niet kan uitoefenen, ook niet met aanpassingen, kan de werkgever hem of haar afwijzen wegens ongeschiktheid.

“Voor mensen met een beperking is het lastiger om werk te vinden en te behouden”

De werknemer moet tijdig aangeven dat hij een aanpassing nodig heeft. Dat hoeft niet direct bij de sollicitatie, maar wel op een moment dat de werkgever de aanpassing zou moeten verrichten. De werkgever is verplicht om te kijken of die aanpassing geschikt is om de belemmering op te heffen. Ook moet de werkgever kijken of de aanpassing uitgevoerd kan worden: de aanpassing moet doeltreffend zijn. Alleen als de aanpassing een onevenredig zware belasting vormt, kan de werkgever deze aanpassing weigeren. Bijvoorbeeld als de kosten voor de werkgever te hoog zijn en het UWV geen voorziening verstrekt. Voorbeelden van aanpassingen zijn:

  • aangepast werkrooster
  • begeleiding
  • aangepast toetsenbord
  • extra verlichting op de werkplek

Uitspraken

Bij het College komen regelmatig klachten binnen over discriminatie op de arbeidsmarkt vanwege een beperking. De klachten zijn heel verschillend en gaan over het niet bieden van de juiste aanpassing, het weigeren van personen met een fysieke of psychische beperking of het maken van onderscheid bij de arbeidsvoorwaarden.

Selecteren zonder vooroordelen

Omdat het voor mensen met een beperking en een aantal andere groepen lastiger is werk te vinden, richt het College zich onder andere op werkgevers om discriminatie bij de toegang tot de arbeidsmarkt te verminderen. Hierbij is specifiek aandacht voor de rol van personeelsadviseurs en worden de belemmeringen van de verschillende groepen inzichtelijk gemaakt. Hiervoor ontwikkelde het College de training ' Selecteren zonder vooroordelen, voor de beste match'. De training bestaat uit vier interactieve trainingsmodules en gaat in op (vermindering van) de ongewenste effecten van onbewuste stereotypen op werving en selectie. In de training wordt specifiek aandacht besteed aan discriminatie op grond van handicap/chronische ziekte.

Wil je iets kwijt over dit onderwerp?