Toegelicht

Misstanden in de zorg

12 december 2014 - Laatste update 22 juni 2020

Op 9 december 2014 overhandigde Stichting Klokkenluiders Verstandelijk Gehandicapten een rapport over misstanden in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking aan de Tweede Kamer. Dit rapport volgde op een voorlopige inventarisatie in 2013.

 

Wat speelt er?

Mensen met een ernstige verstandelijke beperking verblijven vaak in een zorginstelling. Zij zijn extra kwetsbaar, omdat zij afhankelijk zijn van anderen. Ook kunnen zij niet goed voor hun eigen rechten opkomen. Omdat er signalen waren over misstanden in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking, opende Stichting Klokkenluiders Verstandelijk Gehandicapten (SKVG) begin 2013 een meldpunt. Bij dit meldpunt kwamen honderden meldingen binnen over onder meer:

  • Geen goede zorg verlenen
  • Nodeloos veel dwang uitoefenen
  • Mishandeling
  • Seksueel misbruik
  • Schending van de privacy
  • Onzorgvuldige behandeling van klachten
  • Intimidatie naar aanleiding van klachten

SKVG onderzocht bijna 200 meldingen nader. Deze meldingen gingen over 76 zorginstellingen door heel Nederland. Voorbeelden van meldingen zijn het verlenen van zorg door ondeskundige begeleiders, te weinig en ongezond eten, het opsluiten op slaapkamers, eenzame opsluiting, gedwongen luiers dragen omdat er geen tijd is iemand naar de WC te helpen, het toedienen van medicatie zonder dat de ouders of wettelijk vertegenwoordigers om toestemming is gevraagd, onaangekondigd de WC of douche binnenlopen, seksueel misbruik door medebewoners en het niet ontvankelijk verklaren van een klacht met als reden dat er een zorgplan is, zonder te onderzoeken of het zorgplan ook echt is uitgevoerd.

De minister en staatssecretaris van VWS reageerden in 2013 op de voorlopige inventarisatie van misstanden. Zij verwezen naar maatregelen die getroffen zouden worden om klachten over de zorg zo laagdrempelig mogelijk te kunnen indienen. Het College voor de Rechten van de Mens drong er in de Rapportage Mensenrechten in 2013 op aan dat de overheid meer doet om de mensenrechten van mensen met een verstandelijke beperking in zorginstellingen te waarborgen.

Lees het rapport van SKVG

Mensenrechten

Gezondheidszorg

Iedereen in Nederland heeft het recht op de hoogst mogelijke standaard van gezondheid en daarmee op gezondheidszorg. De overheid heeft de verplichting het recht op gezondheid te bevorderen, beschermen en verwezenlijken. Het recht op gezondheid is onder te verdelen in kwaliteit, toegankelijkheid, beschikbaarheid en aanvaardbaarheid van gezondheidszorg. Als instellingen geen goede zorg verlenen aan mensen met een verstandelijke beperking kan dit leiden tot een inbreuk op het recht op gezondheidszorg. Lees meer over mensenrechten in de zorg

Lichamelijk integriteit, zelfbeschikking en privacy

Bij nodeloos veel dwang, mishandeling en seksueel misbruik is er sprake van het schenden van het recht op lichamelijke integriteit en het zelfbeschikkingsrecht van mensen met een verstandelijke beperking en kan ook het verbod op wrede of onmenselijke behandeling worden geschonden. Als verzorgers zomaar de WC of douche inlopen terwijl een bewoner daar gebruik van maakt, kan dit een inbreuk zijn op het recht op privacy en het recht op eerbied voor de menselijke waardigheid.

Rechtsbescherming

Een goede klachtenprocedure en afhandeling van klachten kan voorkomen dat een inbreuk op mensenrechten voortduurt en zonder gevolg blijft voor degenen die verantwoordelijk zijn. Het is dus essentieel dat een zorginstelling ervoor zorgt dat de klachtcommissie – die elke instelling moet hebben – de klachten goed onderzoekt en zo nodig maatregelen treft, zonder dat de klager wordt geïntimideerd of gestraft. Als dit niet gebeurt is er sprake van een inbreuk op het recht op rechtsbescherming. Dit recht is een belangrijke waarborg om te garanderen dat iedereen zijn of haar mensenrechten kan uitoefenen.

Gelet op de kwetsbaarheid en afhankelijkheid van mensen met een verstandelijke beperking in zorginstellingen, zijn de meldingen over inbreuk op privacy, lichamelijke integriteit en rechtsbescherming zeer zorgelijk. Zowel de overheid, zorginstellingen als zorgprofessionals zijn ervoor verantwoordelijk gemelde misstanden aan te pakken en de voorkomen.

In de media

Datum

Titel artikel Bron
6-12-2014   Zwartboek misstanden verstandelijk gehandicapten zorg Kassa      
6-12-2014   Zwartboek misstanden verstandelijk gehandicapten zorg DWDD      

 

 

 

 

Wil je iets kwijt over dit onderwerp?