Toegelicht

Portugese en Poolse A2-bouwers hebben recht op CAO-arbeidsvoorwaarden

31 augustus 2015 - Laatste update 8 februari 2016

De Rechtbank Midden-Nederland oordeelde op 22 juli jl. over de toepassing van CAO-arbeidsvoorwaarden bij buitenlandse werknemers die in Nederland werken.

Portugese en Poolse A2-bouwers hebben recht op CAO-arbeidsvoorwaarden

Wat speelt er?

In de periode van mei 2012 tot maart 2015 leende uitzendbureau Rimec (tegenwoordig Mecra) Poolse en Portugese bouwvakkers uit aan het samenwerkingsverband tussen Strukton en Ballast Nedam voor de aanleg van de Koning Willem-Alexandertunnel aan de A2. Opdrachtgevers voor de bouw van de tunnel zijn Rijkswaterstaat, Provincie en twee gemeenten.

De arbeidsvoorwaarden waaronder de Poolse en Portugese bouwvakkers werkten komen niet overeen met het Nederlands recht en de CAO Bouwnijverheid. Zo moesten de bouwvakkers bijna 1.000 euro per maand betalen aan reis- en huisvestingskosten. En dat terwijl de bouw-CAO bepaalt dat werknemers die te ver van hun huis werken om er dagelijks naar terug te keren, gecompenseerd moeten worden in hun noodzakelijke verblijfskosten. Daarnaast werd door het uitzendbureau geen pensioenpremie afgedragen voor de bouwvakkers.

Uitzendbureau Rimec paste het Nederlands recht en de CAO bouwnijverheid niet toe met als argument dat de bouwvakkers gewoonlijk niet in Nederland werken en verder ook geen binding hebben met Nederland. De Rechtbank Midden-Nederland was het hier niet mee eens, omdat de Poolse en Portugese bouwvakkers gecontracteerd waren voor uitsluitend de bouw van de Koning Willem-Alexandertunnel. Het Nederlands recht en de CAO bouwnijverheid zijn van toepassing. Rimec zal alsnog alle bepalingen moeten naleven. De Poolse en Portugese bouwvakkers krijgen op deze manier dezelfde rechtsbescherming als de werknemers die rechtstreeks bij Strukton en Ballast Nedam in dienst zijn.

De zaak werd eerder door de kantonrechter in Utrecht behandeld. Rimec wilde de zaak nogmaals voorleggen aan de rechter vanwege aanhoudende kritieken van vakbond FNV en de toezichthouder op de CAO Bouwnijverheid (TBB). Eerder concludeerde de Expertcommissie A2 Maastricht dat Rimec vanuit maatschappelijk oogpunt te hoge kosten rekende voor huisvesting en vervoer, maar dat er geen concrete aanwijzingen bestonden voor arbeidsuitbuiting en mensenhandel. De bestrijding van schijnconstructies binnen het vrij werknemersverkeer staat hoog op de agenda van de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Op 2 juni 2015 werd de Wet Aanpak Schijnconstructies door de Eerste Kamer aangenomen.

Wat heeft dit met mensenrechten te maken?

De Nederlandse staat is primair verantwoordelijk voor naleving van de mensenrechten van iedereen in Nederland. Ook bedrijven spelen een belangrijke rol en dragen de verantwoordelijkheid om de rechten van de mens te respecteren. Dit betekent dat zij moeten voorkomen dat mensenrechten worden geschonden en dat zij negatieve effecten op de mensenrechten – door hun toedoen – moeten aanpakken. De verantwoordelijkheden van bedrijven zijn uitgewerkt in diverse richtlijnen van internationale organisaties.

De Poolse en Portugese bouwvakkers hebben recht op behoorlijke arbeidsvoorwaarden en – omstandigheden, zoals onder meer is neergelegd in artikel 6 en 7 van het Internationaal Verdrag inzake Economische, Sociale en Culturele rechten. Dit recht draagt bij aan een behoorlijke levensstandaard en beschermt tegen uitbuiting. Het recht ziet onder meer op een redelijke beloning waarmee voorzien kan worden in het eigen levensonderhoud en dat van het gezin. Inhoudingen op dat loon zijn alleen toegestaan als dat bij wet is voorgeschreven of vastgelegd in de CAO. Op nationaal niveau is het recht op behoorlijke arbeidsvoorwaarden- en omstandigheden uitgewerkt in onder meer het Burgerlijk Wetboek, de Arbeidsomstandighedenwet, de Arbeidstijdenwet en de Wet Minimumloon en minimumvakantiebijslag. De Inspectie SZW ziet toe op de naleving van de nationale wetgeving.

Relevant is ten slotte het verbod van discriminatie. Werkgevers en uitzendbureaus mogen geen onderscheid maken in de arbeidsvoorwaarden en arbeidsomstandigheden op grond van herkomst of nationaliteit. Gelijk werk moet gelijk beloond worden. Afkomst of nationaliteit mag geen rol spelen bij de voorwaarden en omstandigheden waaronder iemand werkt.

Lees ook Poolse arbeider in Nederland niet zeker van zijn recht

Wat schreven de media hierover?

Datum

Titel artikel Bron
28-8-2015 Bijna failliet uitzendbureau moet onderbetaalde Hongaarse bouwvakkers compenserenNRC
22-7-2015 Buitenlandse bouwvakkers hebben recht op nabetalingVolkskrant
22-7-2015 Buitenlandse werknemers van bouwers A2 krijgen Nederlandse rechtsbeschermingFD
15-5-2015 Overheid moet stoppen met foute aannemersTelegraaf
10-12-2012 Bouwbedrijf moet miljoenen nabetalenBNR

Wil je iets kwijt over dit onderwerp?