afbeelding met de tekst vacature check

Vacature check

Leeftijdsdiscriminatie in vacatures komt nog regelmatig voor: in 2017 verschenen er 40.000 tot 60.000 online vacatures die kunnen leiden tot leeftijdsdiscriminatie. Het effect ervan is groot. Leeftijdseisen schrikken oudere werkzoekenden af om nog te solliciteren. In de beslissing om te solliciteren weegt een leeftijdseis zwaarder dan het salaris, de reistijd en het type contract bij elkaar. Hoe voorkom je als werkgever dat je mensen op grond van hun leeftijd bij voorbaat afwijst? Het College helpt je een eindje op weg.

Gericht zoeken

Op zoek naar die ene geschikte collega wil je het kaf van het koren kunnen scheiden. Dat begint met het scherp opstellen van de vacature. Belangrijk is om alleen eigenschappen, vaardigheden en kennis te vragen die voor de functie relevant zijn. Doe je dat niet, dan kan je op zoek naar die ene kandidaat hele groepen uitsluiten. En onder die groepen heeft die ene perfecte nieuwe collega zich misschien juist verscholen.

Direct of indirect onderscheid

In een vacaturetekst kunnen bepaalde eisen ‘direct onderscheid’ maken.  Ze sluiten onmiddellijk een groep mensen uit. Als je een ‘jong’ iemand zoekt, sluit je je een ouder iemand uit en dat mag niet volgens de wet. Er zijn ook bewoordingen die ‘indirect’ naar leeftijd verwijzen Vragen naar een starter bijvoorbeeld, of een student. Omdat het gevolg kan zijn dat je ook daarmee oudere werkzoekenden uitsluit, kan je ook dit soort termen beter niet gebruiken. Als ze blijken te discrimineren, is ook dat verboden.

Uit ons onderzoek blijkt dat deze discriminerende functie-eisen het vaakst voorkomen:

Direct onderscheid:

  1. ‘Gevraagd: jonge kandidaat’
  2. ‘Gevraagd: kandidaat tussen X en X jaar’
  3. ‘Gevraagd: kandidaat  X jaar of ouder'

Indirect onderscheid:

  1. ‘Gevraagd: student’
  2. ‘Gevraagd: starter’
  3. ‘Aangeboden: bijbaan naast school of studie’

Deze beschrijvingen mogen in principe NIET in een personeelsadvertentie staan:

  • tussen de X en X jaar
  • vanaf X jaar
  • maximaal X jaar oud*
  • jong
  • oud
  • scholier (voor stages geldt dit niet)
  • student (voor stages geldt dit niet)
  • schoolverlater
  • pas afgestudeerd
  • starter
  • maximale werkervaring
  • tussen X en X jaar werkervaring
  • binnen onze werksfeer voelen jonge mensen zich thuis
  • past binnen een team van 20-40 jaar oud
  • bijbaan naast je opleiding / studie
  • beginnend / aankomend
  • junior kandidaat / senior kandidaat

En dit mag wél in een personeelsadvertentie staan:

  • minimale werkervaring
  • junior functie / senior functie
  • jonge, snelgroeiende onderneming
  • informele sfeer
  • flexibele uren
  • rijervaring
  • een specifiek netwerk hebben
  • veel levenservaring
  • tweede / volgende stap in carrière
  • high potential
  • ambitieus
  • affiniteit met de jonge/oudere doelgroep
  • sportief en energiek

Uitzonderingen

Er zijn twee uitzonderingen waarbij wel onderscheid gemaakt kan worden:

  1. Objectieve rechtvaardiging 
  2. Een werkgever mag eisen stellen aan de leeftijd in vacatures als dit gebaseerd is op een bij wet vastgelegd arbeidsmarktbeleid

Vooroordelen tegen gaan

Verder nog een paar laatste tips voor een vacature die niet discrimineert en een goede kandidaat kan opleveren:

  • Selecteer op competenties en niet op persoonlijkheidstypen.
    Kwaliteit krijgt zo meer kans dan de vooroordelen van degene die selecteert.
  • Focus alleen op de belangrijkste eisen en competenties.
    Bij teveel eisen kan niemand aan het profiel voldoen en kies je meer met je gevoel. Dan kunnen stereotypen een rol spelen.
  • Formuleer een profielschets in heldere taal.
    Vage criteria als ‘creatief en innovatief’ of ‘een sterke visie’ zeggen weinig over de kwaliteiten van een kandidaat. Formuleer wat je écht zoekt.

Heb je vragen over je vacature? Of over je personeelsbeleid? Neem dan contact op met het College. Wij kunnen niet alleen vacatures en beleid juridisch toetsen, maar geven ook training over selecteren zonder vooroordelen. Het College doet veel om de beste kandidaat te helpen vinden en discriminatie rondom de werkvloer uit te bannen.

Deel bericht