Toegelicht

Gepubliceerd 18 april 2014, 15:58 en laatst aangepast 26 januari 2016, 15:17

Vrouwelijke zzp'ers met terugwerkende kracht recht op zwangerschapsuitkering

Vrouwelijke zzp’ers die vanwege zwangerschap en bevalling een bepaalde periode niet kunnen werken, lopen financieel nadeel omdat ze geen inkomen hebben maar wel kosten. Maar ook omdat hun bedrijf stil staat terwijl de concurrentie doorgaat.

Wat speelt er?

Vrouwelijke zzp'ers die vanwege zwangerschap en bevalling een bepaalde periode niet kunnen werken, lopen financieel nadeel omdat ze geen inkomen hebben maar wel kosten. Maar ook omdat hun bedrijf stil staat terwijl de concurrentie doorgaat. Vóór 2004 voorzag en vanaf 2008 voorziet de Nederlandse overheid in een regeling voor deze groep vrouwen. Echter de vrouwen die in de tussenliggende periode geen beroep op een regeling konden doen, moeten alsnog worden gecompenseerd. Deze aanbeveling deed het CEDAW comité (het comité wat toezicht houdt op de naleving van het VN Vrouwenverdrag) in februari van dit jaar.

Op grond van artikel 11 VN Vrouwenverdrag (CEDAW) moet de Nederlandse regering een voorziening treffen voor zwangerschaps- en bevallingsverlof voor zelfstandigen met behoud van loon of met vergelijkbare sociale voorzieningen. Ze heeft gehandeld in strijd met artikel 11 lid 2 onder b van het Vrouwenverdrag door een bestaande regeling voor zwangerschapsverlof voor zelfstandigen in te trekken zonder een nieuwe regeling te treffen.

Eerder procedeerde het Proefprocessenfonds Clara Wichman tot de Hoge Raad over deze kwestie. De Hoge Raad oordeelde in 2011 nog dat Nederland niet verplicht was om betaald zwangerschapsverlof te regelen voor zzp'ers. De redenering achter deze uitspraak was dat aan artikel 11 van het Vrouwenverdrag geen rechtstreekse werking toegekend kan worden, omdat de verplichting in deze bepaling niet nauwkeurig genoeg staat omschreven.

Echter, het CEDAW comité, het comité dat de VN hebben ingesteld om dit verdrag uit te leggen, geeft in zijn uitspraak van februari dit jaar aan dat Nederland wel degelijk verplicht is om zwangerschapsverlof te regelen voor zzp'ers. Sinds deze uitspraak heeft onze regering nog maar zes maanden de tijd om uit te leggen hoe zij deze aanbevelingen opvolgt.

Mensenrechten

Het Verdrag inzake de uitbanning van alle vormen van discriminatie jegens vrouwen (ook wel aangeduid als het (VN-)Vrouwenverdrag) bestaat sinds 1979. Met het ratificeren van dit verdrag committeerde Nederland zich eraan om alle vormen van discriminatie van vrouwen uit te bannen. Maar de verplichting rijkt verder; ook op politiek, sociaal, economisch en cultureel gebied moet beleid en wetgeving tot stand komen om de volledige ontplooiing en ontwikkeling van vrouwen te verzekeren, opdat hun mensenrechten en fundamentele vrijheden worden gewaarborgd. In 2002 heeft Nederland het facultatief protocol van het Vrouwenverdrag geratificeerd dat het mogelijk maakt voor individuen om bij het CEDAW comité klachten in te dienen. Op basis van dit protocol kon het Proefprocessenfonds Clara Wichmann namens zes vrouwen (die nadeel hadden ondervonden van het wegvallen van de regeling in 2004) een individuele klacht bij het CEDAW indienen.

Het CEDAW comité doet niet alleen een inhoudelijke uitspraak op de voorgelegde casus, maar maakt ook kritische kanttekeningen over de status van het Vrouwenverdrag in Nederland. Nederland heeft in de procedure voor het Comité aangevoerd dat niet aan alle bepalingen uit het Verdrag rechtstreekse werking toekomt. Dat betekent in de praktijk dat de Nederlandse rechter die bepalingen niet kan toepassen als een vrouw ze inroept in een nationale procedure. Al eerder is het Comité hier kritisch over geweest naar Nederland. Het wijst er nu opnieuw op dat de manier waarop verdragen in een land worden toegepast weliswaar een nationale aangelegenheid is, maar dat staten wel verplicht zijn er op een of andere manier voor te zorgen dat de verdragsverplichtingen worden nageleefd. Daar zit het probleem: de situatie in Nederland is niet in overeenstemming met het Verdrag, en de rechter kon dat niet corrigeren omdat de bepaling niet rechtstreeks werkt.

In de media

 Datum        

 Titel artikel                                                                                              Bron                        
04-04-2014 Zwangere zzp'ers krijgen wellicht toch nog uitkering Volkskrant.nl
03-04-2014 'Staat moet 20.000 zzp'ers alsnog zwangerschapsverlof betalen' NRC.nl
03-04-2014 'Staat moet zwangere zzp'ers compenseren' Nu.nl
02-04-2014 20.000 Nederlandse zelfstandig ondernemende vrouwen hebben... Clara-Wichmann.nl

Tags

Trefwoord: