Het College voor de Rechten van de Mens is het nationale mensenrechteninstituut. Wij doen onderzoek, adviseren regering en parlement, geven voorlichting, bevorderen mensenrechteneducatie en rapporteren aan internationale mensenrechteninstituten. Daarnaast oordelen wij in individuele gevallen of iemand is gediscrimineerd op het werk, in het onderwijs of als consument.
Een vraag over ons werk? Je vindt meer informatie bij de veelgestelde vragen. Bijvoorbeeld over waar wij wel en niet over kunnen oordelen.
Mensenrechten. Waar denk jij dan aan?
Waarschijnlijk aan misstanden in landen ver weg. Maar ook in Nederland staan mensenrechten onder druk.
In deze video laten we je zien waarom mensenrechten ook over jou gaan. En wat het College voor de Rechten van de Mens doet om jouw mensenrechten te beschermen.
De bescherming van mensenrechten is belangrijk voor een samenleving waarin iedereen kan meedoen.
Een samenleving waarin mensen zich vrij en veilig voelen, en gelijke kansen hebben.
Precies, en je zou zeggen dat niemand jouw mensenrechten van je kan afnemen, want die heb je omdat je mens bent. Als mens heb je het recht om naar school te gaan, het recht op werk, en het recht op zorg als je ziek bent.
Deze mensenrechten zijn in 1948 opgeschreven, in de Universele Verklaring voor de Rechten van de Mens. Deze verklaring is ondertekend door landen van over de hele wereld, ook door Nederland.
1948!? Mensenrechten worden dus al heel lang erkend en beschermd. Dat is een goede zaak!
Zeker, maar tóch gaat het nog niet altijd goed.
Soms worden mensenrechten geschonden of staan ze onder druk. Ook in Nederland:
Als vrouwen met dezelfde baan minder verdienen dan mannen, bijvoorbeeld.
Als jongeren geen stageplek kunnen krijgen vanwege hun naam. Of als mensen met een beperking niet zelfstandig met het openbaar vervoer kunnen reizen.
Het College voor de Rechten van de Mens is opgericht om erop te letten dat de mensenrechten goed beschermd worden, en om erover te vertellen. In Nederland én in Caribisch Nederland.
We luisteren naar iedereen in onze samenleving: wat gaat er goed en wat gaat er niét goed? We doen onderzoek en adviseren de regering en het parlement. Ook rapporteren we aan internationale organisaties, zoals de VN.
Het College is een plek waar je je recht kan halen. We oordelen over individuele discriminatieklachten en geven voorlichting, omdat het belangrijk is dat mensen weten wat hun rechten zijn.
Dus: heb jij een vraag over mensenrechten?
Wij kunnen je verder op weg helpen.
Ja. En als je denkt dat je bent gediscrimineerd kun je ook bij ons terecht. Wij onderzoeken dan of dat inderdaad zo is, en doen daar een gezaghebbende uitspraak over.
Mensenrechten zijn er voor iedereen.
Dus ook voor jou.
Visie en missie
Het College streeft naar een rechtvaardige samenleving, waaraan iedereen in vrijheid en waardigheid kan deelnemen en waarin iedereen zichzelf kan zijn. Wij bewaken, belichten en bevorderen de naleving van mensenrechten in Nederland, inclusief Caribisch Nederland. Dit doen wij door onafhankelijk en onpartijdig te adviseren, oordelen, onderzoeken en voor te lichten.
Om de naleving van mensenrechten te bewaken, belichten en bevorderen, geloven wij dat verandering moet plaatsvinden op vier niveaus die op elkaar inwerken en elkaar versterken:
- De basis op orde: mensenrechten borgen in instituties, wetgeving en beleid
- Mensenrechten in de praktijk: naleving bevorderen
- Respect voor ieders mensenrechten: normen promoten
- Ruimte voor mensenrechten: bevorderen van maatschappelijk tegenwicht
Strategie en meerjarenplan 2025-2027
Het College zet zich de komende jaren in voor gelijke behandeling, inclusie en bescherming van fundamentele rechten. Het Strategie en meerjarenplan 2025-2027 vormt het fundament voor ons dagelijks werk, dat wij jaarlijks concretiseren in jaarplannen en verantwoorden in jaarverslagen.
Themaprioriteiten en wettelijke taken
Mensenrechten staan onder druk: van groeiende ongelijkheid tot aantasting van de rechtsstaat en blijvende discriminatie. In reactie daarop kiezen wij voor drie themaprioriteiten: Rechtsstatelijkheid, Bestaanszekerheid en Non-Discriminatie.
Rechtsstatelijkheid
In een democratische rechtsstaat garandeert de overheid de mensenrechten van iedereen. De werkelijkheid laat echter zien dat dit niet altijd lukt. Wij willen dat de overheid merkbaar meer werk maakt van het versterken van de rechtsstaat, met nadruk op de bescherming van de rechten van mensen in kwetsbare situaties.
Bestaanszekerheid
Ook bestaanszekerheid is een groeiend mensenrechtenvraagstuk. Veel mensen in Nederland leven in armoede of kunnen geen passende woonruimte vinden. De groep dak- en thuislozen groeit, en de sociale ongelijkheid tussen Europees en Caribisch Nederland neemt toe. Daarom pleiten wij voor beleid dat armoede en woonproblematiek structureel aanpakt vanuit mensenrechten: met samenhangend beleid voor bescherming van mensen in kwetsbare situaties, en voor hun betrokkenheid bij oplossingen.
Non-Discriminatie
Discriminatie blijft een veelzijdig en hardnekkig probleem, zowel in beleid als in de praktijk. Wij zien hoe structurele ongelijkheid verankerd is geraakt in systemen, procedures en het dagelijks leven. De komende jaren willen wij voornamelijk publieke organisaties stimuleren om discriminatie actief op te sporen en aan te pakken. Ook werken wij aan betere rechtsbescherming, bijvoorbeeld voor mensen die discriminatie ervaren door overheidsoptreden.
Wettelijke taken
Hiernaast blijft het College zich inzetten voor zijn wettelijke taken: het oordelen over individuele discriminatieklachten, bevorderen van de implementatie van het VN-verdrag Handicap, en bijdragen aan de mensenrechteneducatie in Nederland. Verder zetten wij ons als Nationaal Preventie Mechanisme in om onmenselijke behandeling in situaties van vrijheidsbeneming te voorkomen, zoals in gevangenissen of de gesloten zorg.
Daarnaast bouwen wij aan ons rol als grondrechtenautoriteit voor artificiële intelligentie (AI), om risico’s van AI-toepassingen voor mensenrechten tijdig te signaleren. In Caribisch Nederland wordt het mandaat de komende jaren uitgebreid. Vanaf 2026 kunnen ook bewoners van Bonaire, Sint Eustatius en Saba bij ons terecht voor oordelen over over individuele discriminatieklachten.