Sfeerbeeld van mensen aan het werk in de voedselbank bij tekst over mensen in armoede en mensenrechten
Dossier

Armoede

In 2014 hadden ongeveer 800.000 mensen niet genoeg geld voor basale uitgaven. Denk aan eten en drinken en het maandelijkse bedrag voor hun zorgverzekering. Ook kunnen mensen die in armoede leven, het gevoel hebben dat ze niet meer bij de samenleving horen. Een betere naleving en bescherming van mensenrechten kan eraan bijdragen dat mensen uit armoede komen.

Waardigheid en bestaanszekerheid

Als mensen lang een laag inkomen hebben kan het recht op een behoorlijke levensstandaard in het geding komen. De overheid moet dan zorgen voor inkomensondersteuning zodat mensen niet onder het bestaansminimum leven. 

Bescherming van de rechten van mensen in een kwetsbare situatie

De rechten van mensen in kwetsbare situaties vragen om extra bescherming. Van verschillende groepen is al langer bekend dat zij een risico lopen om in armoede te raken of te blijven. Dat zijn bijvoorbeeld eenoudergezinnen met minderjarige kinderen en niet-westerse migranten. Vrij nieuw is de groep ‘werkende armen’. Verder is extra aandacht nodig voor mensen met een beperking of chronische ziekte, ouderen, kinderen en mensen die dakloos zijn. 

Ongelijkheid en discriminatie 

Mensen kunnen te maken krijgen met discriminatie omdat ze arm zijn. Maar ongelijkheid en discriminatie kunnen ook armoede veroorzaken. Het is de taak van de overheid om te onderzoeken hoe zij dat kan oplossen. De gemeente moet bijvoorbeeld zorgen dat informatie ook toegankelijk is voor mensen die niet goed kunnen lezen. Of niet goed met een computer kunnen omgaan. Discriminatie kan ook toegang tot werk in de weg staan.

Autonomie en participatie

Mensen die arm zijn, moeten kunnen meepraten en meebeslissen over de problemen en oplossingen van armoede. Alleen dan komt er een echte oplossing voor armoede. Als de overheid beleid maakt en uitvoert, moet zij dat doen met respect voor de autonomie van mensen. Dus de overheid moet niet keuzes voor mensen maken. Mensen zelf beslissingen laten nemen, is niet hetzelfde als uitgaan van zelfredzaamheid. Het kan juist nodig zijn dat de overheid hulp biedt aan mensen die niet op eigen kracht uit armoede kunnen komen.

Rechtsbescherming

Als er een inbreuk is op mensenrechten, moet een burger de overheid daarop kunnen aanspreken. Daarvoor hebben ambtenaren, mensen die werken aan armoedebestrijding én burgers kennis over mensenrechten nodig.  

Arbeid

Werk is belangrijk om een inkomen te hebben. Maar niet iedereen met werk, heeft genoeg inkomen. Onder ‘werkende armen’ vinden we kleine middenstanders, boeren en mensen met een slecht betaalde deeltijdbaan. Het kunnen ook flexwerkers zijn die in loondienst of als zelfstandige (zzp’er) werken. Vooral mensen met een lage opleiding en een flexibel arbeidscontract hebben een grotere kans in armoede terecht te komen. Voor mensen die in armoede leven is het vaak moeilijk aan het werk te komen. Zij kennen minder mensen die hen daarbij kunnen helpen, en kunnen niet zelf bij- of omscholing betalen.

Gezondheid 

Leven in armoede beïnvloedt de gezondheid. Mensen met weinig geld eten vaker ongezond en wonen vaker in een ongezonde omgeving. Uit angst voor hoge kosten gaan zij niet altijd op tijd naar de dokter. Veel mensen die arm zijn, kunnen niet goed lezen. Daarom bereikt informatie over gezond leven hen niet altijd. Mensen met een slechte gezondheid komen moeilijker uit armoede, bijvoorbeeld omdat zij niet makkelijk aan een baan komen. 

Onderwijs 

Ongeveer 2,5 miljoen mensen in Nederland kunnen niet goed lezen en schrijven. Veel van hen leven al lang in armoede. Zij zijn minder vaak maatschappelijk en politiek betrokken. Voor mensen die problemen hebben met taal is het moeilijk om hun situatie te veranderen, omdat het bijvoorbeeld ingewikkeld is om ondersteuning aan te vragen. Onderwijs speelt een belangrijke rol om uit armoede te komen. 

Huisvesting en opvang

Er zijn te weinig sociale huurwoningen en woningen voor mensen die aanpassingen aan de woning nodig hebben. Dat geldt bijvoorbeeld voor ouderen en mensen met een beperking. Veel mensen kunnen de huur of de hypotheek niet meer betalen. Bijvoorbeeld door de economische crisis waardoor ze hun baan kwijt zijn geraakt. Steeds meer mensen raken hierdoor dakloos en hebben opvang nodig. Tegelijk kunnen veel mensen niet uit de opvang, omdat er te weinig woonruimte is die geschikt is voor mensen die zorg nodig hebben. Bijvoorbeeld vanwege psychische problemen, een verstandelijke beperking of een verslaving. 

Onderwerpen