Foto van weerspiegeling van een persoon in een plas regenwater bij tekst over slachtoffers van huiselijk geweld en mensenrechten
Dossier

Huiselijk geweld

In Nederland zijn er jaarlijks een miljoen mensen slachtoffer van huiselijk geweld. Hiervan hebben tussen de 200.000 en 230.000 mensen te maken met ernstig of herhaald huiselijk geweld. De overheid heeft een belangrijke taak om dit geweld te voorkomen en te bestrijden.

Huiselijk geweld uitgelegd

Onder huiselijk geweld valt veel meer dan je misschien denkt. In het Verdrag van Istanbul dat ook voor Nederland van kracht is, is een definitie opgenomen:

"Alle vormen van fysiek, seksueel, psychologisch of economisch geweld dat plaatsvindt binnen het gezin of het huishouden of tussen voormalige of huidige echtgenoten of partners, ongeacht of de dader in dezelfde woning als het slachtoffer verblijft of heeft verbleven."

Huiselijk geweld kan dus gaan over mishandeling van vrouwen, mannen en kinderen. Het gaat ook over mishandeling van ouderen die bij hun kinderen inwonen. Of een ouder of verzorger die een kind slaat of seksueel misbruikt. Maar de definitie laat ook zien dat ‘geweld’ meer inhoudt dan alleen lichamelijke mishandeling. Het gaat ook over gedwongen huwelijk, iemand in huis opsluiten, bedreiging met mishandeling, verwaarlozing en stalking. 

Huiselijk geweld en mensenrechten

Mensenrechten gaan in de eerste plaats over de relatie tussen een burger en de overheid. Maar een belangrijke taak van de overheid is ook om burgers tegen elkaar te beschermen. Dat kan zelfs gaan over dingen die achter de voordeur gebeuren. Natuurlijk kan de overheid niet elk geval van huiselijk geweld voorkomen. Wel moet de overheid er alles aan doen om dit te voorkomen en te bestrijden. Huiselijk geweld is geen privéprobleem, maar een maatschappelijk probleem. Als de overheid onvoldoende doet, dan kunnen mensenrechten in het geding zijn. En omdat huiselijk geweld veel vormen kan aannemen, kan het over veel verschillende mensenrechten gaan. 

De rol van de overheid

De overheid moet als eerste huiselijk geweld voorkomen en bestrijden. Als er een geval van geweld is, moet de overheid dit onderzoeken en ervoor zorgen dat er opvang en hulp is voor het slachtoffer. Dat vraagt onder andere om voldoende opvangplaatsen en om medische, psychische en juridische bijstand. De hulpverleners moeten deskundig zijn in het omgaan met slachtoffers van huiselijk geweld. Als het gaat om een strafbaar feit, dan moet de pleger van het geweld worden vervolgd en gestraft. De overheid moet er ook voor zorgen dat de plegers niet opnieuw geweld plegen. In het Verdrag van Istanbul staan de verplichtingen van de overheid om geweld tegen vrouwen huiselijk geweld te voorkomen en te bestrijden gedetailleerd omschreven.

Geweld tegen vrouwen: bijdragen aan een structurele verandering

Vrouwen zijn veel vaker slachtoffer van huiselijk geweld dan mannen. Dat komt mede door de opvattingen die in de maatschappij leven over de rollen van vrouwen en mannen. Het voorkomen van huiselijk geweld houdt in dat de overheid ook iets aan de oorzaken doet. Bijvoorbeeld vooroordelen uitbannen over hoe meisjes en vrouwen en jongens en mannen zich zouden horen te gedragen. En ervoor zorgen dat meer vrouwen een sterkere positie in de maatschappij krijgen. Ook is het belangrijk dat de overheid zich inzet voor meer economische zelfstandigheid van vrouwen. Alleen dat draagt bij aan structurele verandering.

Zelf slachtoffer van huiselijk geweld?

Wie zelf slachtoffer is van huiselijk geweld, of zich zorgen maakt over iemand anders, kan meer informatie vinden op vooreenveiligthuis.nl

Wil je iets kwijt over dit onderwerp?