Een blinde man die met blindengeleidehond door het park loopt
Dossier

VN-verdrag handicap

Het VN-verdrag handicap trad op 14 juli 2016 in Nederland in werking. Doel van dit verdrag is het bevorderen, beschermen en waarborgen van de mensenrechten van mensen met een beperking. Centrale begrippen in het verdrag zijn inclusie, persoonlijke autonomie en volledige participatie. In het verdrag is aangegeven wat de overheid moet doen om ervoor te zorgen dat de positie van mensen met een beperking verbetert.

Sterkere positie voor mensen met een beperking

Het VN-verdrag handicap versterkt de positie van mensen met een beperking. Het bepaalt onder andere dat zij recht hebben om zelfstandig te wonen, naar school te gaan, het openbaar vervoer te gebruiken of aan het werk te zijn. Net als ieder ander. De overheid (gemeente, provincie en rijk) moet zorgen dat dit wordt gerealiseerd.

Ook staat in het verdrag dat mensen met een beperking zelfstandig besluiten moeten kunnen nemen. En dat zij ondersteund moeten worden als zij daartoe niet in staat zijn. Het College heeft laten onderzoeken hoe de wetgeving over curatele, bewindvoering en mentorschap zich tot dit recht verhoudt. Zie hier de resultaten van dit onderzoek.

Man loopt door station

Het verdrag in de praktijk

De overheid moet de burgerlijke en politieke rechten uit het VN-verdrag handicap direct in de praktijk brengen. Bijvoorbeeld het recht om niet gediscrimineerd te worden en het recht om te mogen stemmen. De economische, sociale en culturele rechten mag de overheid geleidelijk aan verwezenlijken. Zoals het recht op onderwijs, het recht op wonen en het recht op zorg.

Het recht om niet gediscrimineerd te worden staat in de Wet gelijke behandeling op grond van handicap of chronische ziekte. Verder is de Kieswet aangepast. Hierin staat nu dat alle stemlokalen in de gemeente zodanig gelegen, ingericht en uitgerust moeten zijn, dat mensen met een lichamelijke beperking zoveel mogelijk zelfstandig hun stem kunnen uitbrengen. Het is de bedoeling dat zo snel mogelijk 100% van de stemlokalen toegankelijk zijn voor hen.

Slechtziende man loopt met begeleid hond door park

Toezichthouder

In Nederland houdt vanaf 14 juli 2016 het College voor de Rechten van de Mens toezicht op de naleving van het verdrag en de manier waarop het verdrag in de praktijk wordt gebracht (implementatie). Als toezichthouder bekijkt het College:

  • Of wetten en beleid voldoen aan de normen van het VN-verdrag;
  • Welke instanties betrokken zijn bij de uitvoering van het verdrag en hoe zij deze taak uitvoeren;
  • De situatie van mensen met een beperking en of de maatschappij inclusiever wordt.

Er is ook een internationale toezichthouder. Dat is een VN-comité. Nederland moet aan dit comité rapporteren over de implementatie van het verdrag. De eerste keer in juni 2018 en daarna elke vier jaar.

Rapportage aan het Comité voor de rechten van personen met een handicap.

Op 3 december 2018, op de internationale dag voor mensen met een beperking, heeft het College zijn rapport uit over de uitwerking van het VN-verdrag voor de rechten van personen met een handicap in Nederland over de eerste twee jaar uitgebracht. Dit rapport is gericht aan het VN-comité, als toezichthouder op de uitvoering van het verdrag.

Uit het rapport blijkt dat Nederlandse overheid wel stappen heeft gezet om een inclusieve maatschappij te bevorderen, maar dat de aanpassingen te langzaam gaan.
Lees hier het volledige rapport. Onder deze link vind je zowel het volledige rapport Nederlandstalig en Engelstalig als de Easy Read Nederlandstalig en Engelstalig.

Bekijk ook de film in gebarentaal van de inleiding, werkwijze en samenvatting van het rapport:

Wil je iets kwijt over dit onderwerp?